Σύνοψη: Ο Ισίδωρος Μάδης ανέδειξε τις δομικές αδυναμίες των ελληνικών πόλεων ως προς τη βιώσιμη αστική κινητικότητα, επισημαίνοντας τον άναρχο σχεδιασμό και την κυριαρχία του αυτοκινήτου. Τόνισε ότι βασικά εμπόδια αποτελούν το υψηλό οικονομικό κόστος και το πολιτικό ρίσκο περιορισμού της κυκλοφορίας ΙΧ. Υπογράμμισε την ανάγκη για χρηματοδοτικά εργαλεία, ανάπτυξη δημόσιων συγκοινωνιών και συνδυασμένο χωρικό και συγκοινωνιακό σχεδιασμό. Παράλληλα, ανέφερε τη σημασία αλλαγής νοοτροπίας πολιτών και θεσμών. Ως παράδειγμα, παρουσίασε τη σχεδιαζόμενη δημοτική συγκοινωνία στην Παιανία με οχήματα μηδενικών εκπομπών. Κατέληξε ότι χωρίς ολοκληρωμένο περιφερειακό σχεδιασμό και συνεργασία, οι τοπικές παρεμβάσεις δεν επαρκούν για ουσιαστική αλλαγή.
Αναλυτικά…
Δήμαρχος Παιανίας, Ισίδωρος Μάδης: Η βιώσιμη αστική κινητικότητα απαιτεί ρεαλισμό και χρηματοδοτήσεις
Τα εμπόδια που αντιμετωπίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση για την εφαρμογή σχεδίων βιώσιμης αστικής κινητικότητας ανέδειξε ο Δήμαρχος Παιανίας Ισίδωρος Μάδης στο επιστημονικό συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης» που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη.
Τονίζοντας πως μαγικό ραβδάκι δεν υπάρχει, ο Ισίδωρος Μάδης κάλεσε τους συμμετέχοντες το θέμα να προσεγγίζεται με ειλικρίνεια ώστε «να οδηγηθούμε σε λύσεις εφικτές, εφαρμόσιμες και αποτελεσματικές». «Οι πόλεις μας είναι σχεδιασμένες άναρχα, κυρίαρχα για τα οχήματα, δευτερευόντος για τους πεζούς. Ακόμα και τα πεζοδρόμια μας είναι ακατάλληλα στις περισσότερες περιπτώσεις. Σαν να μην είναι αρκετό ότι είναι στενά, η περιβαλλοντική μας ευαισθησία βρίσκει τόπο έκφρασης σε αυτά με δέντρα να ξεφυτρώνουν καθιστώντας τη χρήση τους ακόμα πιο προβληματική. Επί δεκαετίες μιλάμε για τα ΑΜΕΑ, για τους ηλικιωμένους, για τους μαθητές. Λύση πρακτική όμως δεν έχει δοθεί. Το γιατί το γνωρίζουμε όλοι: Το κόστος! Οικονομικό αλλά και πολιτικό» είπε ο Δήμαρχος Παιανίας επισημαίνοντας πως «όποιος τολμήσει να κόψει την πρόσβαση στα αυτοκίνητα, θα δεχθεί την οργή των οδηγών μέχρι την κάλπη. Τι και αν αυτή είναι η μόνη λύση για τη βελτίωση της ζωής στις πόλεις». Ξεκαθαρίζοντας πως ο ίδιος είναι υπέρ αυτής της κατεύθυνσης, αναφέρθηκε στο σημαντικότερο πρόβλημα: τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων.
«Η ζωή προχωρά, νέες τάσεις προκύπτουν: ποδήλατα, πατίνια και ποιος ξέρει τι έρχεται. Νέες τάσεις με παλιά προβλήματα. Δίχως ποδηλατόδρομους, με έλλειψη οδηγικής παιδείας σε κάθε επίπεδο, σε απόλυτη εξάρτηση με το ΙΧ. Η πραγματική λύση για μια βιώσιμη αστική κινητικότητα είναι χρηματοδοτικά εργαλεία και μετασχηματισμός των μεταφορών σε ανθρωποκεντρικό από αυτοκινητοκεντρικό» τόνισε περιγράφοντας ένα σύστημα μεταφορών που θα λαμβάνει σοβαρά υπόψη του τις χωρικές μεταβολές του μέλλοντος και κατά συνέπεια ο χωρικός και ο συγκοινωνιακός σχεδιασμός θα πρέπει να εκτελούνται από κοινού και συμπληρωματικά.
«Η μεταφορά ενός ατόμου με ΙΧ απαιτεί πενταπλάσιο χώρο σε σχέση με αυτόν που απαιτείται για μεταφορά με αστική συγκοινωνία. Tα στοιχεία υπάρχουν. Ας τα λάβουμε σοβαρά υπόψη μας» είπε και αναφέρθηκε στον Δήμο Παιανίας όπου «είμαστε στην τελική ευθεία για να ξεκινήσει η δημοτική συγκοινωνία με σύγχρονα οχήματα μηδενικών εκπομπών και στόχο να εξυπηρετήσουμε αλλά και να αλλάξουμε τη νοοτροπία του ΙΧ».
«Δεν είναι όμως αρκετό. Εμείς θα εξυπηρετήσουμε τους κατοίκους, πώς όμως θα διευκολυνθούν οι κάτοικοι γειτονικών δήμων όσο δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σύστημα οδικών αξόνων περιφερειακής κυκλοφορίας;» διερωτήθηκε ο Ισίδωρος Μάδης συμπληρώνοντας πως «είναι πραγματικά συγκλονιστικό ότι στους δρόμους του λεκανοπεδίου τα λεωφορεία αντιστοιχούν σε λιγότερο από 2% της κυκλοφορίας. Δεν αποτελεί λοιπόν έκπληξη ότι η μέση ταχύτητα κίνησης μειώθηκε περαιτέρω 15% περίπου το διάστημα 2021-2024».
«Η βιώσιμη αστική κινητικότητα δεν είναι μια θεωρεία. Εμπεριέχει την ποιότητα ζωής, την ασφάλεια, το κόστος μετακίνησης. Απαντά στην κλιματική αλλαγή και τις προκλήσεις που αυτή δημιουργεί. Προϋποθέτει όμως αλλαγή νοοτροπίας σε όλα τα επίπεδα πρώτα από όλα του πολίτη, όσον αφορά τις συνήθειες και τις προτιμήσεις του, της αυτοδιοίκησης, της πολιτικής ηγεσίας, σε κάθε φορέα σχεδιασμού αλλά και σε κάθε επίπεδο λήψης απόφασης. Και απαιτεί χρηματοδοτήσεις και συνεργασία σε κάθε επίπεδο για να πετύχουμε ολιστικό σχεδιασμό και ποιοτικά αποτελέσματα όχι μόνο σε θεωρητικό επίπεδο αλλά δίπλα στην κοινωνία η οποία θα πρέπει να συμμετάσχει στον σχεδιασμό ως ο τελικός αποδέκτης» συνέχισε ο Δήμαρχος Παιανίας σχηματοποιώντας την πρόταση του.
Εθεσε δε ως στόχο πόλεις με λιγότερα αυτοκίνητα, με χαμηλότερες ταχύτητες, με περισσότερη δημόσια συγκοινωνία, με πιο πολύ περπάτημα και ποδήλατο. Μείωση της παραγωγής αερίων του θερμοκηπίου, πόλεις πιο ανθρώπινες, πολίτες πιο υπεύθυνους απέναντι στο περιβάλλον, οικονομία του κοινόχρηστου και κυκλική οικονομία.
Συνολικά…
Η παρέμβαση του Ισίδωρος Μάδης αναδεικνύει μια κρίσιμη αντίφαση: η ανάγκη για βιώσιμες πόλεις είναι κοινά αποδεκτή, αλλά η εφαρμογή της προσκρούει σε πολιτικό κόστος και χρηματοδοτικούς περιορισμούς. Η μετάβαση σε ένα ανθρωποκεντρικό μοντέλο μεταφορών δεν είναι τεχνικό ζήτημα, αλλά βαθιά πολιτικό και κοινωνικό. Απαιτεί συντονισμένη δράση κράτους, αυτοδιοίκησης και πολιτών, καθώς και επενδύσεις σε υποδομές και παιδεία. Χωρίς αλλαγή συμπεριφοράς και ενίσχυση των δημόσιων μέσων, η εξάρτηση από το ΙΧ θα παραμένει. Το συμπέρασμα είναι σαφές: η βιώσιμη κινητικότητα δεν μπορεί να προχωρήσει αποσπασματικά, αλλά μόνο μέσα από ολοκληρωμένο σχεδιασμό, επαρκή χρηματοδότηση και κοινωνική συναίνεση.
*Ο Ισίδωρος Μάδης εκπροσώπησε την ΠΕΔ Αττικής και στο τραπέζι με θέμα «Οι Δήμοι στην Πρώτη Γραμμή Διακυβέρνησης».
