Το πρώτο βήμα για τη θέσπιση του Εθνικού Απολυτηρίου έγινε, με την έναρξη του εθνικού διαλόγου για το νέο Λύκειο να τοποθετείται εντός Φεβρουαρίου και τη διαδικασία να αναμένεται να διαρκέσει εννέα μήνες.
Όπως ξεκαθαρίζεται, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται, καθώς παραμένουν ένα αδιάβλητο σύστημα, τουλάχιστον προς το παρόν.
Στόχος της κυβέρνησης και του υπουργείου Παιδείας είναι η αναβάθμιση του Λυκείου και η ενίσχυση της αξιοπιστίας του απολυτηρίου, στα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
Τι αλλάζει με το Εθνικό Απολυτήριο
Σύμφωνα με το προσχέδιο της πρότασης, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις θα είναι ενσωματωμένες στο Εθνικό Απολυτήριο, το οποίο θα αποτελεί και το εισιτήριο εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Η βασική αλλαγή έγκειται στο ότι η εισαγωγή στα ΑΕΙ δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από έναν γραπτό διαγωνισμό, αλλά από τη συνολική παρουσία του μαθητή στο Λύκειο.
Εξετάζεται να συνυπολογίζονται:
- οι επιδόσεις στις Πανελλαδικές,
- οι προφορικοί και γραπτοί βαθμοί,
- η συνολική επίδοση στις τάξεις του Λυκείου.
Οι αλλαγές δεν αφορούν τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο ούτε τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου, αλλά εκείνους που φοιτούν στην Β’ Γυμνασίου.
Χρονοδιάγραμμα και εφαρμογή
- Η διαδικασία του διαλόγου ξεκινά την προσεχή εβδομάδα στη Βουλή, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων, και θα διαρκέσει εννέα μήνες.
- Η τελική έκθεση της πρότασης αναμένεται έως τον Οκτώβριο του 2026.
- Πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής του νέου συστήματος είναι το σχολικό έτος 2027-2028, αρχικά για την Α’ Λυκείου, και αφορά τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στη Β’ Γυμνασίου.
Οι Πανελλαδικές παραμένουν, ενίσχυση της Τράπεζας Θεμάτων
Όπως τονίζεται από το υπουργείο Παιδείας, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται, καθώς αποτελούν ένα αξιόπιστο και αδιάβλητο σύστημα. Αυτό που μεταβάλλεται είναι ο τρόπος με τον οποίο εντάσσονται στο συνολικό πλαίσιο αξιολόγησης των μαθητών.
Στο πλαίσιο των προτάσεων που θα συζητηθούν στον εθνικό διάλογο, προβλέπεται:
- το 100% των θεμάτων των ενδοσχολικών εξετάσεων της Α’ και Β’ Λυκείου να προέρχεται από την Τράπεζα Θεμάτων,
- αυξημένη βαρύτητα τόσο του προφορικού όσο και του γραπτού βαθμού και στις τρεις τάξεις του Λυκείου,
- καθορισμός συντελεστών βαρύτητας για τον μέσο όρο του Εθνικού Απολυτηρίου.
Οι πέντε πυλώνες του νέου συστήματος
Η πρόταση του υπουργείου Παιδείας βασίζεται σε πέντε κεντρικούς πυλώνες:
- Εκπαιδευτικό περιεχόμενο, με κοινό κορμό γνώσεων και δεξιοτήτων.
- Σχολική ζωή, με το σχολείο ως κοινότητα μάθησης και κοινωνικής ανάπτυξης.
- Επιμόρφωση εκπαιδευτικών, με συνεχή και ουσιαστική υποστήριξη.
- Υποδομές, σχολικές και ψηφιακές, για ίσες ευκαιρίες.
- Διακυβέρνηση του συστήματος, με σαφείς ρόλους και θεσμική συνέχεια.
Μητσοτάκης: «Το Λύκειο δεν πρέπει να είναι μόνο προθάλαμος των εξετάσεων».
Σήμα έναρξης των επίσημων διαδικασιών έδωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετά από σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, επισημαίνοντας ότι ο διάλογος αφορά το μέλλον της εκπαίδευσης και υπερβαίνει κομματικά όρια.
Όπως δήλωσε: «Όλοι αναγνωρίζουμε ότι το Λύκειο δεν πρέπει να είναι απλά ένας στείρος χώρος προετοιμασίας εισαγωγής στο πανεπιστήμιο».
Ανοιχτός και συμμετοχικός διάλογος
Η διαδικασία θα εκκινήσει την προσεχή εβδομάδα στη Βουλή, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων. Προγραμματίζεται να διαρκέσει εννέα μήνες, με διακριτά στάδια και στόχο την εκπόνηση νομοθετικής πρωτοβουλίας προς το τέλος του έτους.
Όπως τονίστηκε, στη σύσκεψη στο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό, οι υπό συζήτηση αλλαγές δεν αφορούν τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο, ούτε τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου, ενώ οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται.
Πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής είναι η Α’ Λυκείου, το σχολικό έτος 2027-2028.
Ο εθνικός διάλογος θα περιστραφεί γύρω από πέντε θεματικούς πυλώνες, υπό την επίβλεψη ισάριθμων υποδομάδων, οι οποίες θα στελεχωθούν από καθηγητές και δασκάλους της τριτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ώστε να επιτευχθεί σύνθεση προτάσεων από όλα τα στάδια της μαθητικής ζωής.
Ο πρώτος πυλώνας αφορά το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, περιλαμβανομένου του προγράμματος σπουδών, ο δεύτερος τη σχολική ζωή, ο τρίτος την επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών, ο τέταρτος τις κτηριακές, ψηφιακές και εργαστηριακές υποδομές και ο πέμπτος την διακυβέρνηση.
Συντονιστικό ρόλο θα έχει η ομάδα εθνικού διαλόγου υπό την προεδρία του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μιχάλη Σφακιανάκη, στην οποία θα συμμετέχουν τρεις κοσμήτορες και επιστημονικοί σύμβουλοι επιφορτισμένοι με την οριζόντια παρακολούθηση όλων των πυλώνων.
Κατά τη διάρκεια διυπουργικής σύσκεψης στο Μέγαρο Μαξίμου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι πρόκειται για μια συζήτηση που υπερβαίνει κομματικά και εκλογικά στεγανά και αφορά το μέλλον της εκπαίδευσης και των παιδιών της χώρας.
«Δεν ανήκει το θέμα σε καμία κυβέρνηση αποκλειστικά. Αφορά το μέλλον της πατρίδας μας», τόνισε υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία στοχεύει στην ενίσχυση της αυτοτέλειας του Λυκείου και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που θα ακολουθούν τα παιδιά σε κάθε επαγγελματική και προσωπική τους πορεία».
Εκτεταμένος και ανοιχτός διάλογος
Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, τόνισε ότι ο διάλογος θα είναι εκτεταμένος, θεματικός και ανοιχτός, περιλαμβάνοντας συμμετοχή μαθητών, γονέων, εκπαιδευτικών και φορέων.
Στόχος είναι να ενισχυθεί η αξία του απολυτηρίου μέσω δημόσιων και δωρεάν εργαλείων, όπως πιστοποιητικά γλωσσομάθειας και ψηφιακών δεξιοτήτων, και να διαμορφωθεί ένα προφίλ μαθητή που σκέφτεται συνθετικά.
«Οι μεταβολές που γίνονται στον χώρο της μάθησης είναι πραγματικά συγκλονιστικές, συνδέονται άμεσα με τις εξελίξεις στον χώρο της εργασίας. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι ένα παιδί το οποίο θα ξεκινήσει στο προνήπιο φέτος, θα τελειώσει το σχολείο το 2040. Είναι τα παιδιά τα οποία θα ζήσουν “στο πετσί τους” αυτές τις μεγάλες αλλαγές» .
Θέλουμε να δώσουμε άπλετο χρόνο. Θέλουμε να δημιουργήσουμε μία ανεξάρτητη τεχνοκρατική επιτροπή, η οποία θα οργανώσει τον διάλογο αυτό.
Χαίρομαι γιατί επικεφαλής της είναι ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, ο κ. Μιχάλης Σφακιανάκης, τον οποίο ευχαριστώ για την προθυμία του και την ανταπόκρισή του σε αυτή την πρόσκληση, αλλά και πρόκληση που του απηύθυνε η Υπουργός.
Και θέλουμε να δώσουμε πολύ χρόνο σε αυτή τη συζήτηση, διότι ιδίως στα θέματα αυτά δεν μπορούν και δεν πρέπει να υπάρχουν αιφνιδιασμοί και όλα πρέπει να προχωρήσουν, κ. Πρύτανη, με ειλικρίνεια, με ανοιχτό πνεύμα, χωρίς προκαταλήψεις, χωρίς αγκυλώσεις.
Θέλω να τονίσω ότι πρέπει να υπάρχει στο ζήτημα αυτό διάθεση συναίνεσης και θετικής συνεισφοράς, πολύ περισσότερο όταν τουλάχιστον δύο κόμματα, το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, έχουν ταχθεί υπέρ τέτοιων αλλαγών στο παρελθόν.
Αυτό, λοιπόν, το οποίο θέλω να τονίσω σήμερα είναι μια πρόσκληση σε έναν δημιουργικό προβληματισμό. Η κυβέρνηση έχει κάποιες πρώτες απόψεις, έχει κάποιες πρώτες σκέψεις, αλλά απέχει πολύ από το να έχει καταλήξει σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο για το πώς φανταζόμαστε το Λύκειο του μέλλοντος.
Δεν θέλουμε να προκαταλάβουμε κανέναν. Θέλουμε να ακούσουμε περισσότερο και να μιλήσουμε λιγότερο και ο σκοπός αυτής της άσκησης θα ήταν να μπορούσαμε να φτάναμε προς το τέλος του έτους σε μια νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία θα ήταν ευχής έργον εάν στηριζόταν και από περισσότερα του ενός κόμματος.
Αυτό δεν θα ήταν μια επιτυχία της κυβέρνησης, νομίζω θα ήταν μια επιτυχία συνολικά της Ελλάδας».
Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη σημείωσε ότι «σε κάθε οικογένεια αυτή τη στιγμή, οπουδήποτε στην Ελλάδα, θα πρέπει να της δώσουμε μία υπόσχεση, με συνέπεια και συνέχεια, ότι μπορεί το σχολείο και το Λύκειο να μετράει» και πρόσθεσε ότι «θα υπάρχει και μία δημόσια διαβούλευση με ψηφιακό τρόπο, καθώς ξέρουμε ότι τα ζητήματα παιδείας δεν μπορεί να είναι σε κλειστές αίθουσες».
Η αξιολόγηση
Ο επικεφαλής της ομάδας εθνικού διαλόγου και Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μιχάλης Σφακιανάκης ανέφερε:
«Οφείλουμε να θέσουμε σε ράγες σταθερές τα βασικά της παιδείας. Σίγουρα το Λύκειο είναι ένα κομμάτι που είναι σημαντικότατο στην πορεία ενός παιδιού, στα στάδια μόρφωσης που αντιμετωπίζει.
Και σίγουρα θα πρέπει να φτάσουμε σε ένα σύστημα το οποίο θα διέπεται από την αξιολόγηση, που η αξιολόγηση αυτή θα έχει αποτελεσματικότητα, θα είναι δίκαιη, θα είναι σταθερή.
Ευελπιστούμε να έχει και την ευρύτερη δυνατή συναίνεση αυτό το σύστημα, έτσι ώστε να μην παρατηρείται το φαινόμενο ότι αλλάζει μια κυβέρνηση και αλλάζει πολιτική στην παιδεία. Η πολιτική στην παιδεία πρέπει να είναι εθνική πολιτική.
Υπάρχουν διεθνή δεδομένα τα οποία θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας. Υπάρχουν οι νέες τεχνολογίες τις οποίες θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας. Και, προφανώς, όλα αυτά μπορούν να δράσουν βοηθητικά».
Εθνικός διάλογος 9 μηνών για το Εθνικό Απολυτήριο: Από το σχολικό έτος 2027-2028 η έναρξη εφαρμογής του, δεν καταργούνται οι Πανελλαδικές εξετάσεις
Με στόχο να ψηφιστεί έως τον Δεκέμβριο του 2026 και να αρχίσει να εφαρμόζεται από το σχολικό έτος 2027- 2028, δηλαδή από τους μαθητές που βρίσκονται τώρα στη δευτέρα Γυμνασίου, ξεκινά 9μηνος εθνικός διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο.
Η πρώτη σύσκεψη κατά την οποία τέθηκαν οι βασικοί άξονες της μεταρρύθμισης ολοκληρώθηκε το μεσημέρι της Τρίτης στο Μέγαρο Μαξίμου. Η σύσκεψη έγινε υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, τον αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη.
Στον διάλογο συμμετέχουν επιστήμονες, εκπαιδευτικοί, ΑΕΙ, μαθητές, γονείς και κοινωνικοί εταίροι, μέσα από θεματικές ομάδες, περιφερειακά fora και ψηφιακή πλατφόρμα. Η τελική πρόταση θα εφαρμοστεί πιλοτικά για την Α’ Λυκείου το 2028–2029.
«Κεντρική αφετηρία του διαλόγου είναι η ανάγκη να σπάσει το μοντέλο του “όλα σε μία στιγμή”, χωρίς καμία υποχώρηση στην αξιοπιστία και την ποιότητα των Πανελλαδικών Εξετάσεων», τονίζουν πηγές του υπουργείου επισημαίνοντας ότι στόχος του Εθνικού Απολυτηρίου είναι« η διαμόρφωση ενός συστήματος αξιόπιστου, δίκαιου και κοινωνικά αποδεκτού».
Πανελλαδικές Εξετάσεις – Τι ισχύει
Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται και δεν αλλάζουν στο παρόν στάδιο.
Οι υπό συζήτηση αλλαγές δεν αφορούν στους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο και τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου.
Ο διάλογος αφορά την ενίσχυση της αξίας και της αξιοπιστίας του Λυκείου και του Εθνικού Απολυτηρίου, όχι την αύξηση της εξεταστικής πίεσης.
Εφόσον ο διάλογος ευδοκιμήσει, πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής είναι η Α’ Λυκείου, σχολικό έτος 2028–2029, δηλαδή αφορά τα παιδιά που σήμερα φοιτούν στη Β’ Γυμνασίου.
Στόχοι της μεταρρύθμισης
- Αξιοπιστία του τίτλου του Λυκείου
- Δικαιοσύνη και συγκρισιμότητα αποτελεσμάτων
- Μείωση της εξετασιοκεντρικής πίεσης, χωρίς έκπτωση στην αξιοπιστία
- Κοινωνική αποδοχή πριν από την εφαρμογή
- Ισχυρές δικλίδες απέναντι στον πληθωρισμό βαθμών
Ποιοι συμμετέχουν στον εθνικό διάλογο
Ο Εθνικός Διάλογος διεξάγεται με τη συμβολή ανεξάρτητης επιτροπής επιστημόνων, αποτελούμενης από καθηγητές Πανεπιστημίου εγνωσμένου κύρους, με ρόλο:
- τον επιστημονικό συντονισμό,
- την τεκμηρίωση,
- και τη σύνθεση των συμπερασμάτων.
Στον διάλογο συμμετέχουν, με διακριτούς και θεσμικά σαφείς ρόλους:
- το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ),
- εκπαιδευτικοί και στελέχη της εκπαίδευσης,
- Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα,
- κοινοβουλευτικά κόμματα,
- θεσμικοί και επιστημονικοί φορείς,
- κοινωνικοί εταίροι,
- μαθητές, μαθήτριες και γονείς, στο πλαίσιο ανοιχτής και συμμετοχικής διαδικασίας.
Πώς οργανώνεται ο Εθνικός Διάλογος
Ο διάλογος δομείται σε πέντε Πυλώνες:
- Εκπαιδευτικό περιεχόμενο
- Σχολική Ζωή
- Επιμόρφωση και Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών
- Υποδομές
- Διακυβέρνηση
Η διαδικασία περιλαμβάνει:
- θεματικές υπο-ομάδες εργασίας,
- περιφερειακά fora,
- ψηφιακή πλατφόρμα διαβούλευσης.
- Η συμμετοχή ΑΕΙ και κομμάτων διασφαλίζει ακαδημαϊκή συνέχεια και πολιτική νομιμοποίηση, χωρίς σύγχυση ρόλων.
Χρονοδιάγραμμα
- Φεβρουάριος 2026: Εκκίνηση – ομάδες εργασίας – καθοδηγητικά ερωτήματα
- Μάρτιος–Απρίλιος 2026: Θεματικές συζητήσεις και συμμετοχικός διάλογος
- Μάιος–Ιούνιος 2026: Σύνθεση & επεξεργασία ειδικών ζητημάτων
- Ιούλιος–Σεπτέμβριος 2026: Δημόσια διαβούλευση επί Κειμένου Θέσεων
- Οκτώβριος 2026: Τελική Έκθεση & χάρτης εφαρμογής με πιλοτικές φάσεις
Ο διάλογος προχωρά σταδιακά, με ορόσημα και ανεξάρτητη αποτίμηση
Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, σημείωσε: «Η Παιδεία είναι εθνική υπόθεση και απαιτεί θεσμική συνέχεια. Σήμερα ξεκινά ο εθνικός διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου, με έναν καθαρό στόχο: η Ελλάδα να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο, που να αποτυπώνει πραγματική μάθηση και να δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά.
Θέλουμε ένα Λύκειο που δεν εξαντλείται στην εξεταστική πίεση, αλλά καλλιεργεί γνώση, κρίση και προοπτική. Ένα σύστημα που κάνει τη διαφορά στην πράξη για κάθε νέα και κάθε νέο, ανεξάρτητα από τον τόπο όπου μεγαλώνει ή τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειάς του.
Με διάλογο, τεκμηρίωση και σταδιακή εφαρμογή, χτίζουμε ένα σύστημα που θα αντέξει στον χρόνο. Θέλω να πω στην ελληνική οικογένεια που πασχίζει για τη μόρφωση και την προκοπή των παιδιών της ότι όλη μας η προσπάθεια στοχεύει ώστε το “χαρτί” του Λυκείου να μπορεί να διασφαλίζει ζωή και εργασία με προοπτική και αξιοπρέπεια για κάθε παιδί – με δεξιότητες αναγκαίες για το αύριο, αλλά και με γνώση που αποτελεί το θεμέλιο. Είτε κάποιος επιλέγει το Πανεπιστήμιο είτε όχι.»
Πηγή: ertnews
