Περιστέρι: Ρέματα, Πλημμύρες, Αντιπλημμυρικά Έργα, και ο κίνδυνος νέων καταστροφών… (μέρος 1ο)

Κατηγορία: Περιστέρι Δημοτικά Έργα


Οι ειδικοί επιστήμονες, έχουν επισημάνει ότι οι καταστροφικές πλημμύρες είναι αποτέλεσμα των ανεξέλεγκτων παρεμβάσεων ανθρώπων και πολιτείας και ότι απαιτούνται άμεσες διορθωτικές επεμβάσεις με την κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων για να μην θρηνήσουμε άλλα θύματα. Οι «πολιτικοί», όμως, ρέπουν προς τα «λαμπερά» έργα, όπως πλατείες, παιδικές χαρές, κλπ, έστω κι αν αυτές κατασκευάζονται πάνω σε επιχωμένα ρέματα.

------------------------

Μέρος 1ο

Το Περιστέρι Αττικής, όπως και όλη η Δυτική Αθήνα, βρίσκεται διαρκώς κάτω από τον κίνδυνο των καταστροφικών πλημμυρών που προκαλούνται κάθε φορά που υπάρχουν «ακραία» καιρικά φαινόμενα, όρος που επινοήθηκε ευφυώς από τις πολιτικές ηγεσίες προκειμένου να καλύψουν τις ευθύνες τους.

Οι πλημμύρες, λόγω έντονων βροχοπτώσεων, δεν είναι τωρινό φαινόμενο, όπως θέλουν να πείσουν τον λαουτζίκο οι πολιτικοί και ιδίως αυτοί της τοπικής αυτοδιοίκησης, εμφανίζονταν πάντα κατά κύκλους, αν και τα «παλιακά» χρόνια, όπως τα ονομάζουν οι γιαγιάδες, δεν προκαλούσαν καταστροφές στις αστικές και οικοδομημένες περιοχές στην έκταση που αυτό συμβαίνει σήμερα (για το πώς ορίζει τα πλημμυρικά φαινόμενα ο Ποινικός Κώδικας (άρθρα 268 &269), τα αίτια που τα προκαλούν και σε ποιους επιμερίζονται οι ευθύνες κάντε κλικ εδώ).


22 Νοεμβρίου 1934: Μια συνεχής βροχόπτωση 5 ωρών προκάλεσε καταστροφές σε σπίτια στην Κυψέλη, τη Νέα Ιωνία και τη Νέα Φιλαδέλφεια, ενώ διακόπηκε η ηλεκτροδότηση και η συγκοινωνία. Στο Νέο Φάληρο το νερό έφτασε το ένα μέτρο και στο Μοσχάτο τα δύο μέτρα. Λόγω της τεράστιας πίεσης των νερών έπεσε η γέφυρα των εκβολών του Κηφισού. Συνολικά υπήρξαν 6 θύματα

Οι πολιτικοί, τόσο της Κεντρικής πολιτικής σκηνής, όσο και οι τοπικοί άρχοντες, -δήμαρχοι, κλπ-, αποσείοντας ευφυώς τις ευθύνες τους, ρίχνουν πάντα τα βάρη στο λαό, δηλώνοντας μετά από κάθε καταστροφική πλημμύρα, ότι για όλα φταίει η άναρχη και αυθαίρετη δόμηση (κρατήστε το αυτό) από τους φτωχοδιάβολους και αποκρύπτοντας ότι οι ίδιοι όχι μόνο είχαν και έχουν πλήρη γνώση για το τι συνέβαινε και συμβαίνει, όχι μόνο κάλυπταν κάθε παράνομη και αυθαίρετη αναδιαμόρφωση του γεωλογικού ανάγλυφου των αστικών περιοχών, αλλά αντίθετα όλα αυτά τα κάλυπταν και ταυτόχρονα «έτρεχαν» οι ίδιοι ως «αρχές» να κατακτήσουν και καπαρώσουν ελεύθερες περιοχές προκειμένου να κάνουν «λαμπερούς» δρόμους, πλατείες και δημοτικά ή ακόμη και δημόσια κτίρια. Από κοντά και ο επί γης εκκλησιαστικός παράγοντας, ο έχων μόνο δικαιώματα και καμία υποχρέωση που έχει την ικανότητα να βρίσκει «τρύπες» και να τρυπώνει παντού, σε κάθε κομμάτι γης που είναι ελεύθερο.

6 Νοεμβρίου 1961: Καταγράφηκε η μεγαλύτερη καταστροφή στην Αττική με χαλαζόπτωση μεγέθους καρυδιού επί δέκα συνεχόμενες ώρες. Τα καιρικά φαινόμενα ήταν εξαιρετικά έντονα και προκάλεσαν ανυπολόγιστες καταστροφές που θα μπορούσαν να συγκριθούν με αυτές ενός τυφώνα, καθώς σημειώθηκαν και καταστροφές του εδάφους. Σαράντα τέσσερις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, 300 τραυματίστηκαν και 3.700 άνθρωποι έμειναν άστεγοι, καθώς πλημμύρισαν περισσότερα από 4.000 σπίτια. 

Οι έντονες και ακατάπαυστες βροχές οδήγησαν στην υπερχείλιση του Κηφισού. Χείμαρροι νερού που προέρχονταν από την Πάρνηθα έπιασαν τον κόσμο κυριολεκτικά στον ύπνο, αφού η πανίσχυρη νεροποντή ξέσπασε στις 11:30 το βράδυ και μέσα σε μια ώρα μετατράπηκε σε θύελλα που ισοπέδωσε τα πάντα στο πέρασμά της. Το νερό έφτασε σε ύψος τα δύο μέτρα στην Πειραιώς, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της πρωτεύουσας είχε μετατραπεί σε λιμνοθάλασσα.


6 Νοεμβρίου 1961: Σαράντα τέσσερις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, 300 τραυματίστηκαν και 3.700 άνθρωποι έμειναν άστεγοι, καθώς πλημμύρισαν περισσότερα από 4.000 σπίτια

Σε ότι αφορά τους κρατικούς, πολιτικούς και άλλους φορείς εξουσίας, δύο είναι τα ποιο χαρακτηριστικά παραδείγματα.

α) Η καταπάτηση του ρέματος «Ποδονίφτης», στο ύψος του σταθμού Περισσός του ΗΣΑΠ, στη Νέα Ιωνία από το ΚΚΕ με την ανέγερση του θηριώδους «Σπιτιού του Λαού», με αποτέλεσμα την καταστροφική πλημμύρα του 1994. Το οξύμωρο είναι ότι το ΚΚΕ αποζημιώθηκε για τις καταστροφές στο κτίριο του και επιδοτήθηκε επιπλέον με 1.5 δις δραχμές για την συντήρηση και αποκατάσταση του κομματικού αρχείου του από τις βλάβες που προκάλεσαν τα νερά στο υπόγειο του κτιρίου όπου φυλάσσονταν.


 Μετά τις πλημμύρες του 1994. Είσοδος υπογείου του «Σπιτιού του Λαού» (ΚΚΕ) στη κοίτη του ρέματος «Ποδονίφτης»

β) η καταπάτηση και επιχωμάτωση (μπάζωμα)σε μήκος 500 μέτρων, από το Δήμο Μάνδρας, του ρέματος που κατεβαίνει από το βουνό «Πατέρας» και η κατασκευή σ’ αυτό το τμήμα του των εγκαταστάσεων του Αμαξοστασίου του Δήμου, με αποτέλεσμα το νερό της πρόσφατης καταιγίδας μη βρίσκοντας διέξοδο στην κήτη του ρέματος να περάσει μέσα από την πόλη με τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα που δυστυχώς περιλαμβάνουν και 22 θανάτους, τραγικά θύματα της αβλεψίας κρατικής και δημοτικής αρχής.


Μάνδρα Αττικής – Πλημμύρες Δεκεμβρίου 2017

Οι ποιο καταστροφικές πλημμύρες στο Περιστέρι και στην Δυτική Αθήνα

Οι καταστροφικές πλημμύρες στο Περιστέρι, έχουν άμεση σχέση και συνάφεια με τις γύρω του περιοχές, αφού το γεωλογικό ανάγλυφο του Ποικίλου Όρους που δεσπόζει στην συγκεκριμένη ευρύτερη περιοχή, τις επηρεάζει όλες. Το τραγικό, όμως, είναι ότι ενώ η φύση στέλνει τα μηνύματά της και μάλιστα σε επαναληπτικό ρυθμό, οι κρατούντες αντί της πρόληψης προβαίνουν συνήθως και κάθε φορά σε σκληρή κριτική και ρίχνοντας τις ευθύνες πάντα στους προηγούμενους, από αντιπλημμυρικά έργα όμως μηδέν ή σχεδόν μηδέν… σε σχέση με το μέγεθος του κινδύνου…

Ας δούμε, πρώτα τις μέχρι τώρα καταστροφικές πλημμύρες στο Περιστέρι και στις γύρω απ’ αυτό περιοχές με τη σημείωση ότι από το 1930 έως και σήμερα, οι περιοχές που εμφανίζουν τα περισσότερα προβλήματα είναι ίδιες.

Ποιες είναι οι 14 πιο καταστροφικές πλημμύρες από το 1930:

26.10.1930: Καταστράφηκαν οικίες, πνίγηκαν οικόσιτα ζώα, καταστράφηκαν κτηνοτροφικές μονάδες. Πλημμύρισαν σπίτια σε Σεπόλια και Κολωνό.

6.11.1961: Κατέρρευσαν 400 οικίες, έμειναν άστεγες περισσότερες από 500 οικογένειες σε Μπουρνάζι, Ίλιον, Άγιο Φανούριο, Μυκονιάτικα. Πλημμύρισαν γύρω στα 4.000 σπίτια συνολικά στην Αττική. Χάθηκαν 40 ζωές στο Ίλιον (ρέμα Πετρούπολης, σημερινή οδός Γ. Παπανδρέου).

2.11.1977: Παρασύρθηκαν δεκάδες οχήματα (172) και πλημμύρισαν εκατοντάδες υπόγεια και σπίτια σε Περιστέρι, Ίλιον, Ανθούπολη, Πετρούπολη. Χάθηκαν στην Δυτική Αθήνα 25 ζωές. Στο Αιγάλεω οι χείμαρροι υπερχείλισαν σε 3 σημεία. Πλημμύρες σε σπίτια στο Δαφνί. Καταστροφή οδικού δικτύου στους οικισμούς Αγίου Νικολάου και Παλατιανής. Το Αιγάλεω κηρύχθηκε σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Σε ορισμένους δήμους καταστράφηκε το 15% των δρόμων. Οι ζημιές υπολογίστηκαν σε 150 εκατομμύρια δραχμές.

28.10.1978: Πλημμύρες σε υπόγεια και σπίτια σε Αγίους Αναργύρους.

7.10.1980: Πλημμύρισαν 13 καταστήματα και 18 οικίες σε Ίλιον, Πετρούπολη, Αγίους Αναργύρους, Ανθούπολη, Περιστέρι. Οι συνολικές ζημιές υπολογίστηκαν σε 1,25 εκατομμύριο δραχμές.

27.10.1980: Πλημμύρισαν υπόγεια, καταστήματα και οδικό δίκτυο σε Ίλιον, Καματερό.

27.10.1986: Πλημμύρες σε σπίτια, καταστήματα, καθιζήσεις σε Ίλιον, Περιστέρι.

12.11.1987: Πλημμύρισαν υπόγεια και υπερχείλισαν ρέματα σε Πετρούπολη, Περιστέρι, Άνω Λιόσια.

25.2.1988: Πλημμύρες σε σπίτια και καταστήματα σε Ίλιον, Περιστέρι, Πετρούπολη, Μπουρνάζι. Καθιζήσεις.

9.12.1989: Πλημμύρισαν οικίες, αποθήκες και υπόγεια σε Αγίους Αναργύρους. Προκλήθηκαν ζημιές στα δίκτυα ΟΤΕ και ΔΕΗ. Έγιναν καθιζήσεις.

21.10.1994: Παρασύρθηκαν αυτοκίνητα, καταστράφηκαν τμήματα του οδικού δικτύου γύρω από Ποδονίφτη, Κηφισό.

27.1.1996: Περιορισμένες επιπτώσεις στο οδικό δίκτυο και σε ορισμένα υπόγεια στη Δυτική Αττική.

8.7.2002: Πλημμύρισαν πολλά ισόγεια και υπόγεια οικιών και επιχειρήσεων κυρίως εκατέρωθεν του Κηφισού. Μεγάλα τμήματα του υδρογραφικού δικτύου κατέστησαν απροσπέλαστα ή έπαθαν ζημιές.

24.10.2014: Μεγάλες ήταν και οι ζημιές που προκλήθηκαν από την πλημμύρα σε Περιστέρι, Ίλιον, Αγίους Αναργύρους, Καματερό.


Πλημμύρες στη Δυτική Αθήνα - Πηγή: μελέτη Λέκκα-2010

Θύματα (ζωές που χάθηκαν) στις πλημμύρες της Δυτικής Αθήνας

Ημερομηνία Πλημμύρας

Θέσεις

Ρέμα

Θύματα

26-10-1930

Σεπόλια

Κηφισός

2

6-11-1961

Μπουρνάζι, Ίλιον, Αγ. Φανούριος,

Μυκονιάτικα

Ρέμα Φλέβας

40

2-11-1977

Περιστέρι (κυρίως), Ίλιον, Ανθούπολη,

Πετρούπολη

Ρέμα Φλέβας,

Ρέμα Γιώργιζα, Ρέμα Βαθύ

 

25

 

Γίνεται κατανοητό, ότι τα περισσότερα θύματα υπήρξαν, αφού άρχισε η άναρχη και ανεξέλεγκτη δόμηση της δυτικής Αθήνας και ιδιαίτερα της πόλης του Περιστερίου, κατά την οποία έγινε και η καταπάτηση του μεγαλύτερου μέρους της επιφάνειας που κάλυπταν τα ρέματα της περιοχής.

Το «νερό έχει μνήμη»…

Το νερό έχει μνήμη αναφέρουν οι ειδικοί επιστήμονες. Με απλά λόγια, το νερό ακολουθεί πάντα το γεωλογικό ανάγλυφο που ταιριάζει στη ροή του, από τα ψηλά στα χαμηλά, δεν καταλαβαίνει από εμπόδιο και όσο αυξάνεται ο όγκος και η ταχύτητα ροής του, ισοπεδώνει στο διάβα του ότι συναντά σαν εμπόδιο. Έτσι εξάλλου δημιουργήθηκαν σαν φυσική μηχανική τα ρέματα. Οι παλιοί κάτοικοι γύρω απ’ αυτά, όπως και τα ζώα, γνωρίζοντας ότι «Οργή θεού» καταστροφή λαού, τα σέβονταν, τα απέφευγαν και κυρίως τα άφηναν στην ησυχία τους…


Όρος Πατέρα. Δείτε τη φονική διαδρομή του νερού που έπνιξε την Μάνδρα Αττικής από ψηλά στο ρέμα που έγινε δρόμος! (Πηγή: Μηχανή του Χρόνου)

Οι «νέοι», όμως, και χωρίς γνώση, βρήκαν «κενό» και εκμεταλλευόμενοι την αβλεψία, την αδιαφορία και την ανοχή της πολιτείας και της τοπικής εξουσίας, στήσανε το τσαρδάκι τους, καταπατώντας τους όχθους και τις κοίτες των ρεμάτων. Στο ανεξέλεγκτο αυτών των καταστάσεων, συνέδραμε και το γεγονός ότι η πολιτεία είχε όλη σχεδόν την δυτική Αθήνα και το Περιστέρι εκτός πολεοδομικού σχεδίου.


Κηφισός- «Κολοκυνθού», τέλη δεκαετίας του ’50-αρχές δεκαετίας του ’60

Θύματα αυτής της κατάστασης, όλοι σχεδόν όσοι έχασαν την ζωή τους με ποιο τραγική περίπτωση αυτή της 7μελούς οικογένειας που είχε στήσει το αυθαίρετό της στην όχθη του ρέματος της Πετρούπολης, στο τέρμα της οδού Σύρου, στα όρια Περιστερίου-Ιλίου και η οποία το βράδυ της καταστροφικής πλημμύρας της 6.11.1961 «έφυγε» από τη ζωή, όταν το τέρας του νερού που κατέβαινε από τις πλαγιές της Πετρούπολης, τους πήρε μαζί του μαζί με το παράπηγμά τους.


Όρια Ιλίου – Περιστερίου: Αμέσως μετά την καταστροφική πλημμύρα του ’61

Οι ειδικοί μιλούν…

Οι ειδικοί επιστήμονες, σε θέματα φυσικών καταστροφών, έχουν επισημάνει πολλαπλώς ότι οι καταστροφικές πλημμύρες είναι αποτέλεσμα των ανεξέλεγκτων παρεμβάσεων ανθρώπων και πολιτείας στο φυσικό περιβάλλον, τονίζοντας ότι απαιτούνται άμεσες διορθωτικές επεμβάσεις με την κατασκευή των απαιτούμενων αντιπλημμυρικών έργων για να μην θρηνήσουμε άλλα θύματα.

Φωνή βοώντος για τους πολιτικούς που περί άλλα τυρβάζουν και κυρίως ρέπουν προς τα «λαμπερά» έργα που μπορούν να εκμεταλλευθούν επικοινωνιακά, όπως πλατείες, παιδικές χαρές, κλπ, έστω κι αν αυτές κατασκευάζονται πάνω σε επιχωμένα ρέματα.

«Στις 24 Οκτωβρίου 2014, περίπου στις 12.30 με 13.00 ξεκίνησε καταιγίδα στο λεκανοπέδιο, η οποία είχε ιδιαίτερα υψηλή ένταση στη δυτική Αθήνα από το βόρειο τμήμα της (Άνω Λιόσια, Μενίδι) μέχρι και το νότιο (Νίκαια, Πειραιάς)», με αποτέλεσμα τις γνωστές καταστροφές.

Αναφέρει, στην εφημερίδα «Τα ΝΕΑ» γι’ αυτό ο Δρ. Μιχάλης Διακάκης, μέλος της ερευνητικής ομάδας που το 2010 συνέταξε για λογαριασμό του ΑΣΔΑ σχετική αντιπλημμυρική μελέτη:

«Τα πλημμυρικά φαινόμενα εμφανίσθηκαν ανάλογα με την περιοχή από τις 14.30-15.30 και μετά. Είναι αποτέλεσμα της ιδιαίτερα ισχυρής βροχόπτωσης σε μικρό χρονικό διάστημα (Από τις 13.00 μέχρι τις 17.30). Είναι σαφές όμως ότι έχουν ενταθεί από την εκτεταμένη αστικοποίηση της περιοχής του λεκανοπεδίου, η οποία οδηγεί στην απομείωση των όγκων του νερού που κατεισδύουν (απορροφώνται) στο υπέδαφος και στην ταχύτητα με την οποία οι όγκοι αυτοί του νερού συγκεντρώνονται προς τα κατάντη. Επιπροσθέτως, η μείωση της διατομής των ρεμάτων έχει παίξει αρνητικό ρόλο στην δυνατότητα που έχουν τα τελευταία να αποστραγγίζουν τα νερά που κατεβαίνουν από τους ορεινούς όγκους της Πάρνηθας και του Αιγάλεω».


Τα ρέματα της Δυτικής Αθήνας και οι τεχνικές εργασίες και παρεμβάσεις που έχουν γίνει σ’ αυτά- Πηγή: μελέτη Λέκκα-2010

Για το ίδιο καταστροφικό πλημμυρικό φαινόμενο ο καθηγητής Γεωλογίας, Θύμιος Λέκκας, επικεφαλής της ίδιας έρευνας είχε αναφέρει: «Ήταν θέμα χρόνου να συμβεί η καταστροφή. Σε αυτό που συνέβη την περασμένη Παρασκευή (σ.σ. 24 Οκτωβρίου 2014), δεν διαδραμάτισαν ρόλο μόνο η ραγδαία βροχόπτωση και το ανάγλυφο της περιοχής αλλά μια σειρά από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις, όπως η άναρχη δόμηση, οι παρεμβάσεις στα ρέματα, στις παροχετεύσεις ομβρίων υδάτων, που είχαν ως αποτέλεσμα να φραγούν οι φυσικές απορροές των υδάτων. Τα είχαμε επισημάνει αυτά τα φαινόμενα πριν πέντε χρόνια και είχαμε πει πως η κατάσταση θα ήταν τραγική στην περίπτωση μεγάλης καταιγίδας».

Η μελέτη της ομάδας Λέκκα για τις «Δράσεις Μείωσης Πλημμυρικού Κινδύνου» στους Δήμους της Δυτικής Αθήνας

Το 2010, ερευνητική Ομάδα του ΕΜΠ με επικεφαλής τον καθηγητή Γεωλογίας, Θύμιο Λέκκα, συντάσσει για λογαριασμό του ΑΣΔΑ μελέτη για τις «Δράσεις Μείωσης Πλημμυρικού Κινδύνου» στους Δήμους μέλη του.

Η μελέτη αφορούσε 10 δήμους (Αγ. Βαρβάρας, Αγ. Αναργύρων, Αιγάλεω, Ζεφυρίου, Ιλίου, Καματερού, Κορυδαλλού, Περιστερίου, Πετρούπολης, Χαϊδαρίου) οι οποίοι αποτελούν/σαν (ο δήμος Κορυδαλλού έχει πλέον αποχωρήσει) τον ΑΣΔΑ. Αναφέρει δε χαρακτηριστικά:

1). «Μεγάλο τμήμα του υδρογραφικού δικτύου (ρέματα) της περιοχής που καλύπτουν τα μέλη του ΑΣΔΑ έχει υποστεί σημαντικές αλλοιώσεις. Με εξαίρεση τον Κηφισό ποταμό, που στο μεγαλύτερο τμήμα του έχει υποστεί σημαντικές τεχνικές επεμβάσεις, είναι δυνατόν εντός του οικιστικού ιστού να διαχωριστούν 4 βασικές κατηγορίες ρεμάτων: α) Κλειστά διευθετημένα ρέματα, β) Μπαζωμένα ή υποδιαστασιολογημένα ρέματα, γ) Ανοικτά μη διευθετημένα ρέματα και δ)Ανοικτά διευθετημένα ρέματα».

2). Σημαντικά ρέματα Δυτικής Αθήνας:

α) Δήμος Περιστερίου: 1) Χαϊδαρόρεμα, 2) Ρέμα οδού Ολυμπιονικών, 3) Ρέμα Τσαλαβούτα, 4) Ρέμα Φιγαλείας

β) Δήμος Ιλίου: 1) Ρέμα Εσχατιάς, 2) Ρέμα Αλφειού, 3) Ρέμα Μιχελή

γ)Δήμος Αγ. Αναργύρων-Καματερού: 1) Ρέμα Καναπιτσερί,2) Ρέμα Εσχατιάς, 3) Ρέμα Ευπηρίδων

δ) Δήμος Πετρούπολης: 1) Ρέμα Γιώργιζα, 2) Ρέμα Βαθύ

ε) Δήμος Χαϊδαρίου: 1) Χαϊδαρόρεμα

στ) Δήμος Αγ. Βαρβάρας: 1) Ρέμα ΒΙΟΧΡΩΜ, 2) Ρέμα Δουσμάνη

Όπως αναφέρθηκε στην προηγούμενη παράγραφο, στα ρέματα αυτά έχουν γίνει σημαντικές τεχνικές επεμβάσεις, ενώ σε ορισμένα από αυτά μετά τις καταστροφικές πλημμύρες του 2014 έχουν ξεκινήσει, με χρηματοδότηση της Περιφέρειας Αττικής εργασίες διευθέτησης ή παροχέτευσης τους σε αγωγούς απορροής ομβρίων υδάτων (για να δείτε την κατάσταση στην οποία βρίσκονται σήμερα τα ρέματα και τις τεχνικές παρεμβάσεις που έχουν υποστεί κάντε κλικ εδώ).

Περιοχές υψηλού πλημμυρικού κινδύνου (Δυτικής Αθήνας)

Οι ειδικοί επιστήμονες κρούουν το καμπανάκι ότι οι κίνδυνοι να σημειωθούν νέα καταστροφικά πλημμυρικά φαινόμενα συνεχίζουν να υπάρχουν, κυρίως στην περιοχή που ονομάζουν «λεκάνη Κηφισού», αυτό, όμως που εντυπωσιάζει είναι η αναφορά τους ότι τα ποιό τρωτά στα πλημμυρικά φαινόμενα κτίρια είναι τα Σχολεία και τα νοσοκομεία της περιοχής, αν και δεν δίνουν στοιχεία γι’ αυτό το συμπέρασμά τους.

Χαρακτηριστικό είναι ότι οι τρεις ποιό ευπαθείς περιοχές και κυρίως οι τρεις ποιό επίφοβες να πληγούν από καταστροφικά πλημμυρικά φαινόμενα είναι το Περιστέρι (Περιοχή Τσαλαβούτα). το Ίλιον και οι Άγιοι Ανάργυροι (Περιοχή Κηφισού), όπως φαίνεται στην επόμενη εικόνα.


Περιοχές πλημμυρικού κινδύνου της Δυτικής Αθήνας - Πηγή: μελέτη Λέκκα-2010

Ειδικότερα για την πόλη του Περιστερίου είναι απόλυτα εμφανές ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για καταστροφικά πλημμυρικά φαινόμενα βρίσκεται στην περιοχή «Τσαλαβούτα», αφού αυτή αποτελεί τον αποδέκτη των ομβρίων υδάτων απ’ όλα τα υψηλότερα σημεία της Πόλης.


 Περιοχές πλημμυρικού κινδύνου της Πόλης του Περιστερίου- Πηγή: μελέτη Λέκκα-2010

Τρωτότητα κτιριακών εγκαταστάσεων από πλημμυρικά φαινόμενα

Είναι εντυπωσιακό ότι η ομάδα Λέκκα εντοπίζει ότι σε όλη την πόλη του Περιστερίου υπάρχει ένας πολύ μεγάλος αριθμός κτιρίων, κυρίων σχολείων, δομών υγείας και δημόσιων υπηρεσιών και δημοτικών εγκαταστάσεων (πλατείες, γήπεδα, παιδικές χαρές, άλση) που είναι «ανοχύρωτα» στα πλημμυρικά φαινόμενα, ιδιαίτερα επικίνδυνα από ζημιές ή και καταστροφές απ’ αυτά, ανεξάρτητα από το υψομετρικό γεωλογικό σημείο τους.

Τρωτότητα (κίνδυνος για μεγάλες ζημιές) κτιρίων από πλημμυρικά φαινόμενα

Χρήση Γης (Κτιριακές Εγκαταστάσεις)

Κατηγορία Τρωτότητας (Κινδύνου)

Εκπαίδευση (Δημοτικά Σχολεία/ Γυμνάσια/ Λύκεια/

Εκπαιδευτικά Ιδρύματα/ Παιδικοί σταθμοί/ Σχολές)

Πολύ υψηλή

Νοσοκομεία/ Δημοτικά Ιατρεία

Πολύ υψηλή

Μονές/ Εκκλησίες κλπ.

Υψηλή

ΔΕΚΟ (ΔΕΗ/ ΟΤΕ/ ΕΥΔΑΠ), Εφορίες, ΟΑΕΔ

Υψηλή

Αστυνομικά Τμήματα, Ταχυδρομεία, ΙΚΑ

Υψηλή

Κέντρα Νεότητας, Γήπεδα

Μέτρια

Κινηματογράφοι/ Δημοτικοί Κινηματογράφοι/ Εκθεσιακά Κέντρα/ Δημοτικά Θέατρα

Μέτρια

Λοιπός οικιστικός ιστός

Μέτρια


Τρωτότητα κτιριακών εγκαταστάσεων από πλημμυρικά φαινόμενα της Πόλης του Περιστερίου- Πηγή: μελέτη Λέκκα-2010

Το Περιστέρι και τα ρέματά του

Σύμφωνα με το άρθρο 967 του Αστικού Κώδικα, τα υδατορεύματα (ρέματα), οι χείμαρροι και τα ποτάμια είναι «κοινόχρηστα πράγματα» και συνεπώς ανήκουν στο Δημόσιο το οποίο τα προστατεύει και τα διαχειρίζεται (άρθρο 2 του ν. 2971/2001)

Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του ’50 το Περιστέρι και η περιοχή που καταλάμβανε ο αστικός ιστός του, θεωρούνταν και ήταν πεδινή περιοχή, χωρίς μεγάλες επιδράσεις από τα νερά της βροχής που έρρεαν από την δυτική πλευρά του, το Ποικίλο όρος και κυρίως από τις παρυφές του, αν και απ’ αυτές ξεκινούσαν τα βασικά ρέματα που διέσχιζαν την πόλη.

Ο βασικός λόγος, ήταν ότι τα ρέματα αυτά, παρέμειναν στην αρχική και χωρίς ανθρώπινες επεμβάσεις και παρεμβάσεις μορφή τους, κατέληγαν δε στον Κηφισό που κι’ αυτός ήταν ακάλυπτος.


Κηφισός- «Κολοκυνθού», αρχές δεκαετίας του ’50

Από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 η αύξηση του πληθυσμού της πόλης και η οξεία ανάγκη για κατοικία, είχε σαν αποτέλεσμα την άναρχη και αυθαίρετη δόμησή του, που σταδιακά έφθασε έως τις παρυφές του Ποικίλου Όρους, με τελευταία περιοχή που δέχθηκε τις ορδές των εργολάβων, την Κηπούπολη.

Η εποχή αυτή, είναι η χρονική περίοδος που τα ρέματα της περιοχής, είτε οικοδομούνται έως την άκρη της όχθης τους, είτε καταπατούνται ολοκληρωτικά, μπαζώνονται και οικοδομούνται αυθαίρετα, συνήθως δε με την ανοχή της Πολεοδομίας και των υπηρεσιών του Δήμου.

Ενίοτε, ο Δήμος όχι μόνο κάνει τα στραβά μάτια, αλλά αντίθετα, προσφέρει τις υπηρεσίες του, αλλάζοντας την ροή των ρεμάτων και μπαζώνοντάς τα, δημιουργώντας για συγκεκριμένους επώνυμους κατοίκους, προνομιούχα οικόπεδα. Από κοντά και ο τοπικός εκκλησιαστικός παράγοντας που είτε ο ίδιος καταπατά σημεία των ρεμάτων, είτε προχωρά στην αγορά προνομιούχων αστικών εκτάσεων που προήλθαν από την καταπάτηση και επίχωση τους.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ρέματος που στην μελέτη του 2010, η ομάδα Λέκκα το αναφέρει ως «ρέμα οδού Ολυμπιονικών» για ότι έμεινε απ’ αυτό ως ιστορική μνήμη.


Ρέμα (τμήμα) «οδού Ολυμπιονικών» - τέλη Δεκαετίας 40 – αρχές δεκαετίας 50

Ήταν το σημαντικότερο ρέμα της περιοχής που σήμερα ορίζεται ως Πόλη του Περιστερίου, ξεκινούσε από τις «κλιτείς» του Ποικίλου όρους, «κατέβαινε» το άνω μέρος της σημερινής οδού Αγίου Βασιλείου, συνέχιζε ευθεία στην σημερινή οδό Ολυμπιονικών, άλλαζε πορεία στο σημείο τομής της οδού Ολυμπιονικών με τις οδούς Αγίου Βασιλείου και Καπετάν Χρονά, με την ροή του να συνεχίζεται λοξά στην σημερινή μικρή οδό Σουλιωτών για να φθάσει στην διασταύρωση των οδών Καρυάτιδος και Εθνικής Αντιστάσεως. Από το σημείο αυτό, συνέχιζε λοξώς προς την οδό Πελοπίδα, κατέληγε στο σημείο που σήμερα βρίσκεται το σχολικό συγκρότημα των Δημοτικών Σχολείων, άλλαζε στο σημείο αυτό, ελαφρώς κατεύθυνση και πατώντας στην σημερινή οδό Πατρών κατέληγε στο περίφημο γεφυράκι, που οι δημότες κάποιας ηλικίας θυμούνται ακόμη ότι υπήρχε στα «εκατόδενδρα», εμπρός από το κτίριο που μέχρι πρότινος λειτουργούσε το κατάστημα ηλεκτρικών ειδών «Κωτσόβολος».

Από το σημείο αυτό, η ροή του ακολουθούσε την σημερινή οδό «Καρπενησίου» έως την βόρεια πλευρά του Δημοτικού Σταδίου, εκεί άλλαζε ελαφρώς πορεία και συνέχιζε σε λοξή κατεύθυνση μέχρι να βρει στην διασταύρωση της οδού Τζών Κένεντυ και Σφακίων, το ομώνυμο τμήμα του ρέματος που κατέληγε στον Κηφισό στο σημείο που σήμερα βρίσκεται η Γέφυρα της Λεωφόρου Αθηνών.


Ρέμα «οδού Ολυμπιονικών» - η πλήρης διαδρομή του στη φυσική ροή των νερών του 

Σήμερα, όλο το πολύ σημαντικό αυτό ρέμα, είτε έχει μετατραπεί σε μεγάλο τμήμα του σε δρόμους, είτε έχει αντικαστασταθεί με υπόγειους αγωγούς απορροής (Καρπενησίου έως διασταύρωση Τζών Κένεντυ και Σφακίων) είτε έχει εγκυβωτισθεί και καλυφθεί (οδός Σφακίων).


Ρέμα «οδού Ολυμπιονικών» - η σημερινή εικόνα της πλήρης κάλυψής του δια της «οικοδόμησης και της υπογειοποίησής του

Τρόποι καταπάτησης, οικειοποίησης και τελικά οικοδόμησης των ρεμάτων

Οι τρόποι καταπάτησης, οικειοποίησης και τελικά οικοδόμησης των ρεμάτων, ήταν ποικίλοι. Ο ποιο απλοϊκός και συνάμα ποιο αποτελεσματικός ήταν η καταπάτηση με ταυτόχρονη αυθαίρετη δόμηση κατοικιών.

Για το προηγουμένως αναφερόμενο «ρέμα οδού Ολυμπιονικών», η πρακτική αυτή παρατηρήθηκε στο τμήμα του, από την διασταύρωσή της ροής του στις σημερινές οδούς Ολυμπιονικών, Αγίου Βασιλείου και Καπετάν Χρονά και έως την οδό Πελασγίας, συνεχίσθηκε δε από το βόρειο άκρο του Δημοτικού Σταδίου και μέχρι την διασταύρωση Τζών Κένεντυ και Σφακίων.


 Ρέμα «οδού Ολυμπιονικών» - ότι έμεινε από την κοίτη του (Αγίου Βασιλείου και Καπετάν Χρονά)

Στην πρώτη φάση, επρόκειτο για αυθαίρετες μικρές κατοικίες φτωχοδιάβολων εργαζόμενων, λαμβανομένου υπόψη ότι αυτά τα σημεία της σημερινής πόλης ήταν εκτός σχεδίου πόλης, μικρές κατοικίες που ανακατασκευάσθηκαν στην συνέχεια σε διώροφες και τριώροφες κατοικίες.

Η ποιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι η «λυόμενη κατασκευή» που έχει τοποθετηθεί πάνω σε τσιμεντένια εξέδρα στη γωνία των οδών Ολυμπιονικών, Αγίου Βασιλείου και Καπετάν Χρονά, που είναι απορίας άξιον πώς έχει πάρει άδεια για επαγγελματική στέγη.


 

Ρέμα «οδού Ολυμπιονικών» - ότι έμεινε από την κοίτη του Αγίου Βασιλείου έως διασταύρωση Εθν. Αντιστάσεως & Καρυάτιδος)

Ακόμη, όμως ποιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του σημερινού ελεύθερου οικοπέδου που περικλείεται από τις οδούς Εθνικής Αντιστάσεως-Καρυάτιδος-Καλλιπόλεως –Ιουστινιανού και ο τρόπος που από μικρή παρόχθια έκταση ρέματος έγινε με το μπάζωμά του ολόκληρο τετράγωνο, για να καταλήξει πλέον σαν οικόπεδο, μετά από διάφορες «περίεργες» διαδικασίες σε ποιόν άλλον στον τοπικό βραχίονα του εκκλησιαστικού συστήματος.

Όπως φαίνεται στην αεροφωτογραφία, το ρέμα των «Ολυμπιονικών» κατά την πορεία του προς την Πελοπίδα, διέσχιζε το συγκεκριμένο οικοδομικό τετράγωνο διαγωνίως, αφήνοντας στη δυτική πλευρά του μία σχετικά μικρή επίπεδη έκταση, που αν κανείς αφαιρέσει την παρόχθια επιφάνεια του ρέματος, απομένει ως μία μικρή έκταση, μάλλον μη οικοδομήσιμη.

Στα τέλη της δεκαετία του ’60, αρχές αυτής του ’70 ιδιοκτήτης της μικρής επίπεδης έκτασης στα δυτικά του ρέματος, στο συγκεκριμένο τετράγωνο, γίνεται γνωστός δικηγόρος της πόλης και των Αθηνών, ιδιοκτήτης, σύμφωνα με πληροφορίες συμπτωματικά (!!!) και άλλων παρόχθιων των ρεμάτων οικοπέδων σε άλλα σημεία της πόλης.


Ρέμα «οδού Ολυμπιονικών» - τμήμα του στην σημερινή διασταύρωση Εθν. Αντιστάσεως & Καρυάτιδος

Σύμφωνα με περιοίκους, πολύ μεγάλης πλέον ηλικίας, λίγο πριν την «μεταπολίτευση» και επί δημαρχίας Παναγιωτόπουλου, ο Δήμος με δικά του συνεργεία και προσωπικό προχωρά στην αλλαγή της ροής του ρέματος στο συγκεκριμένο σημείο, εκτρέποντάς την κήτη του στη διασταύρωση Καρυάτιδος και Εθνικής Αντιστάσεως, προς την δεύτερη και στην συνέχεια στην οδό Καλυδώνος έως την Πελοπίδα.

Ταυτόχρονα «μπαζώνει» την κοίτη του ρέματος στο τετράγωνο Εθνικής Αντιστάσεως-Καρυάτιδος-Καλλιπόλεως-Ιουστινιανού, που πλέον γίνεται ένα ενιαίο επίπεδο οικόπεδο, το οποίο κατακυρώνεται στον ιδιοκτήτη της μικρής δυτικής πλευράς του, ως ενιαία ιδιοκτησία.


Σημερινή μορφή του ακινήτου στην διασταύρωση Εθν. Αντιστάσεως & Καρυάτιδος

Επί Δημαρχίας Φωλόπουλου δεν σημειώνεται καμία μεταβολή στο συγκεκριμένο οικόπεδο το οποίο παραμένει ελεύθερο έως το 1994 που δεσμεύεται από τη Δημαρχιακή διοίκηση του Θόδωρου Δημητρακόπουλου ως κοινόχρηστο πράσινο, με τον ιδιαίτερο χαρακτηρισμό ότι πρόκειται για μπαζωμένο και διευθετημένο ρέμα.

Λίγα χρόνια αργότερα, ίσως το 1998, επί αντιδημαρχίας «Τεχνικών Υπηρεσιών και Δημοτικής Περιουσίας» του απελθόντος απ’ τη ζωή Ιωάννου, με εισήγησή του γίνεται αποχαρακτηρισμός του αναφερόμενου ελεύθερου χώρου, αλλά πάντα με την ιδιαιτερότητα ότι πρόκειται για διευθετημένο ρέμα.

Αμέσως μετά τον αποχαρακτηρισμό του ως χώρο κοινόχρηστου πρασίνου, η ιδιοκτησία του περνά στην τοπική εκκλησία, στην οποία παραμένει μέχρι σήμερα, διατηρώντας πάντα στο φάκελό του τον χαρακτηρισμό ότι πρόκειται για επιχωμένο (μπαζωμένο) ρέμα, με ότι κι αν αυτό σημαίνει πολεοδομικά για τους γνωρίζοντες…

Έχει γνώση ο Δήμος Περιστερίου για τα «ενεργά» και «ανενεργά» ρέματα της πόλης ή όχι;

Πολύ συζήτηση έχει γίνει αν ο Δήμος για τα «ενεργά» και «ανενεργά» ρέματα της πόλης ή όχι. Το σωστό ερώτημα δεν είναι αν έχει γνώση γι’ αυτά, αλλά τι έπραξε και τι πράττει για να τα διαφυλάξει… προκειμένου να αντιμετωπίσει και τα πλημμυρικά φαινόμενα που είναι υπεύθυνα για τις καταστροφές που έχουν προκαλέσει με τελευταία αυτή του 2014.

Η απάντηση σ’ αυτό είναι ότι ο Δήμος γνωρίζει από το 1993, ποια είναι τα εναπομείναντα ενεργά ρέματα, ποια είναι τα ανενεργά, ποια είναι αυτά που καταπατήθηκαν, ενώ γνωρίζει από την ίδια χρονιά, ποια από αυτά εκποιήθηκαν σε ιδιώτες, τουλάχιστον στα τμήματα που είχαν καταπατηθεί και μπαζωθεί αυθαίρετα ή υπήρξε προσπάθεια να εκποιηθούν από την ΕΥΔΑΠ.


Η γνώση αυτή προήλθε από την έρευνα που ζητήθηκε να διεξαχθεί από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου, από τον τότε αντιδήμαρχο κ. Κυριακόπουλο Δ. (κατ’ επιταγή του ΥΠΕΧΩΔΕ) που πέραν των άλλων ζητούσε να ελεγχθούν και οι τίτλοι ιδιοκτησίας σε όσους φέρονταν ως ιδιοκτήτες των καταπατημένων ρεμάτων.



Δούρου: «Εμείς προκρίναμε έργα αντιπλημμυρικής προστασίας και οι δήμαρχοι ήθελα πλατείες»

Κλείνοντας, το παρόν 1ο μέρος μία μικρή αναφορά στα όσα είπε τις προηγούμενες ημέρες, σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Περιφερειάρχης Αττικής κ. Ρένα Δούρου για την χρηματοδότηση αντιπλημμυρικών έργων στην Αττική.

«Δεν είναι λίγες οι φορές, που συγκρουστήκαμε με δημάρχους και δημοτικές αρχές που μας ζητούσαν αναπλάσεις πλατειών, ενώ εμείς προκρίναμε έργα αντιπλημμυρικής προστασίας. Βλέπετε να αντιπλημμυρικά δεν εγκαινιάζονται, όπως οι πλατείες ...», σχολιάζει και ζητά fast track διαδικασίες, που θα επιταχύνουν τις αδειοδοτήσεις, τις δημοπρατήσεις, τις απαλλοτριώσεις.

Αλλά δεν εντοπίζεται μόνο στο θέμα αυτό η ευθύνη της Πολιτείας, τόνισε η κ. Δούρου ενώ άφησε αιχμές για «νόμιμες αυθαιρεσίες» στους δήμους και έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, πως αν δεν μπει τέλος στο φαινόμενο αυτό, «θα συνεχίσουμε να μετράμε τραγωδίες, θύματα και απώλεια περιουσιών, σε ένα γαϊτανάκι ανεύθυνων–υπεύθυνων».

---------------

Αυτά, όμως για το 1ο μέρος της παρούσης έρευνας. Στο 2ο μέρος που θα ακολουθήσει, θα παρουσιασθούν στοιχεία, χάρτες και έγγραφα για ποια ρέματα του Περιστερίου θεωρούνται μέχρι σήμερα ενεργά, δηλαδή ανοικτά, ποια είναι καταπατημένα, πως επηρεάζουν τις καταστροφές από πλημμυρικά φαινόμενα, τι προτείνουν οι ειδικοί επιστήμονες και τέλος τι προτείνει η Διοίκηση του Δήμου για την αντιμετώπισή τους και την πρόληψη των καταστροφικών συνεπειών.

Δημ-άρχης

Vukentra.gr

------------------

Διαβάστε ακόμη:

 

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση



«ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΕΡΓΙΑΝΙ» - 22 ρεμπέτικα πορτρέτα –του Ηλία Βολιότη Καπετανάκη

Στέγαστρο ΣΜΑ Περιστερίου: Το νέο μεγάλο Περιβαλλοντικό, Πολεοδομικό και Διαχειριστικό «ΣΚΑΝΔΑΛΟ» της Διοίκησης Παχατουρίδη (Βίντεο-Φωτό)

" Η Διοίκηση Ανδρέα Παχατουρίδη «Καταπατά νόμους, μολύνει & αδιαφορεί για υγεία των κατοίκων, μόνο για λίγες χιλιάδες ευρώ». Κατασκευάζει «παράνομο» μεταλλικό Στέγαστρο για να καλύψει τις παράνομες εγκαταστάσεις επεξεργασίας και μεταφόρτωσης σκουπιδιών στο Αμαξοστάσιο, αυθαίρετα και χωρίς άδεια, ώστε να «καλύψει» το τι δηλητήρια «ταΐζει» κατοίκους και εργαζόμενους … "

Περιστέρι: Μεγάλο Σκάνδαλο αιρετών, με απαλλοτριωμένα οικόπεδα - “Πληρώθηκαν” αλλά συνεχίζουν να τα “έχουν” - Το εμπορικό κέντρο ΜΕΡΑ ΝΥΧΤΑ, το “Πάρκινγκ” του και ο κ. Παχατουρίδης

" Ο Δήμος Περιστερίου, πλήρωσε πολύ ακριβά οικόπεδο διαχρονικού αιρετού της Πόλης, για να κάνει διάνοιξη δρόμου σε κεντρικό σημείο, σύμφωνα με το ισχύον πολεοδομικό σχέδιο. Παρόλα αυτά, όμως 15 χρόνια μετά αυτό παραμένει στους αρχικούς ιδιοκτήτες του, αυξάνοντας την εμπορική αξία της ακίνητης περιουσίας τους. Δείτε ποιόν αφορά και πως έχει μεθοδευτεί η όλη κατάσταση… "

Εθνικός Διάλογος για την Παιδεία: Η ριξηκέλευθη πρόταση του Vukentra.gr για όλα τα θέματα που απασχολούν αλλά και συνθέτουν την Β/θμια Εκπαίδευση

" Για την πραγματική εκπαίδευση, ακόμη δεν έχει διατυπωθεί τίποτα, στον εθνικό διάλογο που κατά πολλούς θεωρείται προσχηματικός, προκειμένου η Κυβέρνηση να περάσει αυτά που θέλει. Το Vukentra.gr, καταθέτει τη δική του, αιρετική κατά μία άποψη αλλά και ιδιαίτερα «επαναστατική» για τα σημερινά δεδομένα. Διαβάστε την και διατυπώστε τις δικές σας προτάσεις…. "

Περιστέρι Αττικής: Διαπλοκή, διαφθορά ή ανικανότητα των υπηρεσιών του ή κάποιος τα «παίρνει»; Ο Δήμαρχος κ. Παχατουρίδης οφείλει να απαντήσει άμεσα…

" «Άγνωστοι» εκμεταλλεύονται τα διαφημιστικά ταμπλό των στάσεων χωρίς να πληρώνουν τίποτα στο Δήμο. Ο Δήμαρχος της Πόλης κ. Ανδρέας Παχατουρίδης, οφείλει να ερευνήσει άμεσα το θέμα και να δώσει απαντήσεις … Άλλως θα μείνει η εντύπωση ότι η Διοίκησή του «γνωρίζει» και σιωπά, με ότι κι αν αυτό σημαίνει… είτε ότι κάποιος τα «παίρνει», είτε ότι… "