Χρηματοδοτούμε την εκπαίδευση «Εγκεφάλων» για άλλες χώρες (Παράγουμε ΑΕΠ όχι για τη χώρα αλλά για άλλες)

Κατηγορία: Εκπαιδευτικά Υπουργείο Παιδείας

του Θεοφάνη Γιώτη

Ο Μέγας Αλέξανδρος είχε πει: "Εις μεν τον πατέρα μου οφείλω το ζην, εις δε τον διδάσκαλό μου το ευ ζην" τονίζοντας την ανάγκη της εκπαίδευσης των ανθρώπων. Έτσι από τα πανάρχαια χρόνια οι χώρες, ανάλογα με τις δυνατότητές τους, δαπανούν χρήματα της κοινωνίας για την επιμόρφωση των κατοίκων της. Χρήματα που συλλέγονται από την φορολογία.

Πόσα χρήματα δαπανάμε για την παιδεία; 

Πόση είναι όμως αυτή η δαπάνη της εκπαίδευσης στην Ελλάδα; Πολλοί πιστεύουν ότι η εκπαίδευση είναι "δωρεάν" επειδή την "πληρώνει το κράτος...". Από τα στοιχεία των προϋπολογισμών της χώρας τις καλές στιγμές της οικονομίας (BC = Before Castellorizo), οι δαπάνες για την παιδεία το 2010 ήταν 8.858.000.000€ (Α). Σε αυτές τις δαπάνες των 8,8 δισ. ευρώ δεν περιλαμβάνεται, ούτε το κόστος κατασκευής των κτιριακών εγκαταστάσεων, ούτε το κόστος συντήρησης των κτιριακών υποδομών που συντηρούνται συνήθως από τις Δημοτικές Αρχές.

Επίσης σύμφωνα με την έκθεση "Τα βασικά μεγέθη της εκπαίδευσης" του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής της ΓΕΣΕΕ, το 2010 στην Ελλάδα είχαμε: 

  • 1.488.749 μαθητές στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση
  • 102.341 φοιτητές στα ΑΤΕΙ, ΑΣΠΑΙΤΕ, Επαγγελματικές & Εκκλησιαστικές Σχολές και
  • 165.443 φοιτητές στα ΑΕΙ.

Δαπάνη ανά μαθητή/φοιτητή

Ο κ. Θεοφάνης Γιώτης (MSc, Ph.D. C., PMP, PMI-ACP, CTT+, PRINCE2 Practitioner, CSM, CSP) διοικεί έργα (projects) και προγράμματα έργων (programms) στην περιοχή EMEA από το 1987. Είναι Agile Coach, Εκπαιδευτής, Ομιλητής, Σύμβουλος, Συγγραφέας, Επιχειρηματίας και senior Project, Program και Portfolio Manager. Είναι Διευθύνων Σύμβουλος της 12PM Consulting και, συνιδρυτής και π. Πρόεδρος του Greek Chapter of Project Management Institute (PMI-GREECE) (2004-2014). Διδάσκει Project, Program και Portfolio Management σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε 4 πανεπιστήμια.Επομένως για το 2010 είχαμε συνολικά 1.756.533 φοιτούντες (Β) σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης με το μέσο ετήσιο κόστος ανά μαθητή/σπουδαστή/φοιτητή να είναι περίπου 5.043€ = (Α)/(Β). Για να ολοκληρώσει κάποιος τις πανεπιστημιακές του σπουδές του στην Ελλάδα, χρειάζεται περίπου 20 έτη (2 έτη νήπια, 6 έτη δημοτικό, 3 έτη γυμνάσιο, 3 έτη λύκειο και 5-6 έτη πανεπιστήμιο) με τις δημόσιες δαπάνες να φτάνουν στις 100.000€ (20 έτη x 5.000€ ανά έτος). 

Σε αυτή τη δημόσια δαπάνη των 100.000€ στην εικοσαετία, πρέπει να προσθέσουμε επιπλέον τις ιδιωτικές δαπάνες των οικογενειών (ιδιαίτερα, φροντιστήρια, μετακινήσεις, εκδρομές, λοιπές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, κλπ.) και άλλες δημόσιες δαπάνες (αποσβέσεις κτιριακών εγκαταστάσεων, συντηρήσεις κτιρίων, ενοίκια, κλπ.). Υπολογίζοντας αυτές τις επιπλέον δαπάνες στα 130€ το μήνα ανά μαθητή, οι επιπλέον δαπάνες για κάθε μαθητή ανέρχονται στα 1.500€ περίπου ετησίως (30.000€ στα 20 χρόνια: 20 x 1.500€/έτος). Έτσι η συνολική δαπάνη εκπαίδευσης ανά άτομο που ολοκληρώνει τις πανεπιστημιακές του σπουδές ξεπερνά τις 130.000€ στον κύκλο της 20ετούς εκπαίδευσης στην Ελλάδα.

Πόσοι έχουν μεταναστεύσει;

Σύμφωνα με τον Πυθαγόρα: "Η παιδεία μοιάζει με χρυσό στεφάνι, γιατί και αξία μεγάλη έχει και ωφέλεια πολύ μεγάλη προσφέρει". Το θέμα μας όμως είναι που προσφέρει αξία … Το ανθρώπινο κεφάλαιο της Ελλάδας, αντί να παράγει και να μεγαλουργεί εντός της χώρας που ξόδεψε χρήματα και ιδρώτα για να το επιμορφώσει, μεταναστεύει μαζικά στο εξωτερικό μέσα στην κρίση.

Ο Καθηγητής Κουζής τονίζει: "Ένας φοιτητής της Ιατρικής κοστίζει στο Ελληνικό κράτος 12.000€ τον χρόνο και έως ότου ολοκληρώσει τις σπουδές του, σε 7 χρόνια κατά μέσο όρο, στοιχίζει 84.000€. Όλα αυτά πάνε στον βρόντο. Πάνε στη Γερμανία, την οιαδήποτε Γερμανία, που παίρνει το επιστημονικό δυναμικό χωρίς να έχει επενδύσει ούτε ένα ευρώ... Στην Γερμανία για να γίνει κάποιος γιατρός κοστίζει 1.000.000€". 

Σύμφωνα με έρευνα της "Καθημερινής", "έφυγαν" από την ΕΛΛΑΔΑ κοντά το μισό εκατομμύριο επιστήμονες (427.000 μέχρι τα μέσα του 2016). Τι σημαίνει όμως η μετανάστευση αυτών των Ελλήνων επιστημόνων στο εξωτερικό; Η Ελληνική κοινωνία για να εκπαιδεύσει αυτά τα 500.000 Ελληνόπουλα δαπάνησε 130.000€ για τον καθένα τους - ήτοι 65.000.000.000€ συνολικά και δημιούργησε 500.000 επιστήμονες που έφυγαν από την Ελλάδα για να "ΠΑΡΑΓΟΥΝ ΑΕΠ για ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ!"

"Παράγουμε ΑΕΠ για άλλες χώρες;" Πόσο είναι αυτό;

Η δαπάνη εκπαίδευσης των 65 δισ. ευρώ για τους 500.000 επιστήμονες που έφυγαν είναι η μία διάσταση της αιμορραγίας του ανθρώπινου δυναμικού. Η άλλη πιο σημαντική διάσταση είναι ότι αυτοί οι επιστήμονες θα "ΠΑΡΑΓΟΥΝ ΑΕΠ για ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ" για πολλά πολλά χρόνια ακόμη... Και επειδή έχουν φύγει στο εξωτερικό οι καλύτεροι, μπορούμε να κάνουμε κάποια σενάρια ετήσιων αμοιβών. Για τους τελικούς υπολογισμούς του ΑΕΠ που χάνουμε, θα γίνει χρήση του πολλαπλασιαστή δύο (2): ένα (1€) εισόδημα αυξάνει το ΑΕΠ κατά δύο (2€) συνολικά.


Όποιος έχει μιλήσει με κάποιον που έφυγε στο εξωτερικό, γνωρίζει ότι σπανίως βρίσκεις κάποιον που έφυγε για λιγότερο από 3.000€ μηνιαίως (36.000€ ετησίως). Αυτό σημαίνει ότι με βάση τους υπολογισμούς του προηγούμενου πίνακα, χάνουμε κατ' ελάχιστον 36 δισ. ευρώ ετήσιο ΑΕΠ.

Το γεγονός ότι το πρόβλημα της "διαρροής εγκεφάλων" (braindrain) έχει σημαντικότατες επιπτώσεις στην Ελλάδα της, το αναφέρει τόσο η έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ όσο και άρθρο του Capital.gr "SOS από την ΤτΕ για τη σύγχρονη μετανάστευση των Ελλήνων". Για να καταλάβουμε το μέγεθος της οικονομικής επίπτωσης στην Ελλάδα από την μετανάστευση των 500.000 επιστημόνων, εάν ο καθένας από αυτούς αμείβεται με 36.000€ το έτος, κάθε χρόνο χάνουμε ΑΕΠ που συγκρίνεται με το ΑΕΠ της ΜΑΛΤΑΣ και της ΚΥΠΡΟΥ μαζί!
Η ΜΑΛΤΑ το 2014 είχε ΑΕΠ 14,1 δισ. $ με 445.426 κατοίκους (24.297$ κατά κεφαλή)
Η ΚΥΠΡΟΣ το 2014 είχε ΑΕΠ 27,5 δισ. $ με 1.141.166 κατοίκους (30.882$ κατά κεφαλή)

Αυτό το ΑΕΠ που χάνουμε απεικονίζεται στο κατά κεφαλή ΑΕΠ της Ελλάδας που σύμφωνα με άρθρο της "Καθημερινής" "Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ υποχώρησε στα επίπεδα του 2001."


Aυτή είναι η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΤΩΧΕΥΣΗ της Ελλάδας… "ΠΑΡΑΓΟΥΜΕ ΑΕΠ για ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ!"

  • Για όσους κατάλαβαν, ΔΕΝ απαιτείται εξήγηση!!!
  • Για όσους ΔΕΝ κατάλαβαν, ΔΕΝ υπάρχει εξήγηση!!!
  • Για όσους κάνουν πως ΔΕΝ κατάλαβαν, υπάρχει εξήγηση!!!

*Ο κ. Θεοφάνης Γιώτης (MSc, Ph.D. C., PMP, PMI-ACP, CTT+, PRINCE2 Practitioner, CSM, CSP) διοικεί έργα (projects) και προγράμματα έργων (programms) στην περιοχή EMEA από το 1987. Είναι Agile Coach, Εκπαιδευτής, Ομιλητής, Σύμβουλος, Συγγραφέας, Επιχειρηματίας και senior Project, Program και Portfolio Manager. Είναι Διευθύνων Σύμβουλος της 12PM Consulting και, συνιδρυτής και π. Πρόεδρος του Greek Chapter of Project Management Institute (PMI-GREECE) (2004-2014). Διδάσκει Project, Program και Portfolio Management σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε 4 πανεπιστήμια. Email:  Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. , LinkedIn: www.linkedin.com/in/TheofanisGiotis

Πηγή: capital.gr

----------------------------

Διαβάστε στη συνέχεια δύο πολύ κατατοπιστικά και τεκμηριωμένα άρθρα για το κόστος του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος και την μετανάστευση των αποφοίτων του με τίτλο α) «Οι δαπάνες για την εκπαίδευση» (Αυγή) και β) ¨»Το τρίτο μεταναστευτικό κύμα των Ελλήνων» (kathimerini.gr)

----------------------------

Οι δαπάνες για την εκπαίδευση

Κάθε συζήτηση ή δημόσιος διάλογος για τη δημόσια εκπαίδευση είναι δεδομένο, κατά τη γνώμη μου, πως πρέπει να ξεκινά από το θέμα των δαπανών. Είναι γεγονός αναμφισβήτητο πως η υποχρηματοδότηση του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος στη χώρα μας είναι μια υπόθεση πολύ παλιά. Το προοδευτικό κίνημα έχει αναφορές στους αγώνες για το 15% στην παιδεία από τη δεκαετία του 1960. Περίπου 60 χρόνια μετά βρισκόμαστε ακόμα κάπου στη μέση και πιο κάτω…..

Αντίθετα, οι αυξανόμενες ανάγκες για εκπαίδευση στην ελληνική κοινωνία, μαζί με το σκληρό εξεταστικό σύστημα που έχει εγκαθιδρυθεί, ιδιαίτερα στο λύκειο, έχουν αυξήσει υπέρογκα τις ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση, τις δαπάνες δηλαδή που οι οικογένειες πληρώνουν από το πενιχρό εισόδημά τους για να στηρίξουν τα παιδιά τους και να τους παρέχουν περισσότερα εφόδια για τη ζωή τους.

Η παιδεία στη χώρα μας αντιμετώπιζε, επίσης, μαζί με τα προβλήματα της  υποχρηματοδότησης, την άναρχη ανάπτυξη, την απαξίωση των εκπαιδευτικών λειτουργών αλλά και την απορρόφηση κονδυλίων χωρίς ενιαίο προγραμματισμό.

Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το πώς κατασπαταλήθηκαν κονδύλια των ΕΠΕΑΚ και του ΕΣΠΑ τα προηγούμενα χρόνια, τα οποία σε αρκετές περιπτώσεις απορροφήθηκαν σε δράσεις που καμιά σχέση δεν είχαν με τη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος. 

1. ΥΠΟΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Είναι γεγονός πως η υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης ήταν παρούσα στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα πολύ πριν την κρίση. Την προηγούμενη δεκαετία, 2001-10, παρά το γεγονός πως τα οικονομικά της χώρας ήταν σε καλύτερη κατάσταση, δεν δόθηκε η αναγκαία οικονομική υποστήριξη στη δημόσια εκπαίδευση. Η «ανάπτυξη» είχε άλλες προτεραιότητες… Έτσι, οι δημόσιες δαπάνες έμειναν καθηλωμένες για πολλά χρόνια, ακόμα και τα χρόνια της «ανάπτυξης», κάτω από το 3,5% επί του ΑΕΠ. Και αυτό παρά τις διακηρύξεις των τότε κυβερνήσεων ότι θα φτάσουμε το στόχο του 5 %, δηλ. το μέσο όρο των δαπανών στις χώρες της Ε.Ε.

Στις προβλέψεις του 2010 ξεπέρασαν το 3,6%, αλλά τελικά αυτό δεν πραγματοποιήθηκε λόγω υπογραφής του 1ου μνημονίου.


2. ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΙΩΣΗ ΔΑΠΑΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2009-2015

Δραματική μείωση των δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση παρατηρήθηκε κατά την περίοδο των μνημονίων όχι μόνο σε ποσοστό επί του ΑΕΠ αλλά και σε απόλυτους αριθμούς. Μελετώντας τους κρατικούς προϋπολογισμούς των ετών 2009 και 2015 παρατηρούμε μείωση του συνολικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Παιδείας κατά 34,1%. Αν δε αφαιρέσουμε τις δαπάνες Θρησκευμάτων, Έρευνας και διαφόρων οργανισμών, το ποσοστό της μείωσης ανεβαίνει στα 35,4%. Αυτό σημαίνει μια μείωση του ποσοστού των δαπανών παιδείας επί του ΑΕΠ κατά 0,4 – 0,6.

Η πολιτική των μνημονιακών πολιτικών λιτότητας και περικοπών στην παιδεία έφερε μια σειρά μέτρων που δυσκόλεψαν ακόμα περισσότερο τη μάθηση των παιδιών. Αναφέρω χαρακτηριστικά τις καταργήσεις και συγχωνεύσεις σχολείων, που ανάγκασαν παιδιά να μετακινούνται καθημερινά σε μεγάλες αποστάσεις και οδηγούν σε μερικές περιπτώσεις σε τεράστιες σχολικές μονάδες και στη δημιουργία βαρυφορτωμένων τμημάτων με πολλά παιδιά στην τάξη. Να σημειώσω πως την περίοδο 2009-14 οι δημόσιες σχολικές μονάδες σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση μειώθηκαν κατά 13% (δηλ. 1896 σχολεία λιγότερα).

 Επίσης, οι περικοπές έφεραν την υποβάθμιση ή κατάργηση βασικών δομών και υπηρεσιών, όπως ενισχυτική διδασκαλία και διδακτική στήριξη, σχολικές βιβλιοθήκες, Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, κέντρα Συμβουλευτικής – Προσανατολισμού και ψυχολογικής στήριξης κ.λπ. Αποκορύφωμα ήταν η κατάργηση 50 ειδικοτήτων της τεχνικής εκπαίδευσης, με αποτέλεσμα πολλά παιδιά να υποχρεώνονται να αναζητήσουν την ειδικότητά τους στα ιδιωτικά ΙΕΚ και το αντίστοιχο εκπαιδευτικό προσωπικό να καταδικάζεται σε διαθεσιμότητα και απόλυση. Η μεγάλη επίσης μείωση του αριθμού των εκπαιδευτικών (πάνω από 30.000 λιγότεροι εκπαιδευτικοί), αποτέλεσμα των χιλιάδων συνταξιοδοτήσεων και των σχεδόν μηδενικών προσλήψεων, είναι επίσης μια ακόμη δραματική επίπτωση των πολιτικών αυτών. 

ΠΙΝΑΚΑΣ 2: ΜΕΙΩΣΗ ΔΑΠΑΝΩΝ 2009-20015

ΕΤΟΣ

2009

2015

2015-2009

ΣΥΝΟΛΟ ΔΑΠΑΝΩΝ ΥΠΑΙΘ

7.480.000.000

4.931.000.000

-2.549.000.000

-34,1%

ΤΑΚΤ.ΠΡΟΥΠ.ΥΠΑΙΘ

7.131.000.000

4.381.000.000

 

 

Π.Δ.Ε.

349.000.000

550.000.000

 

 

ΑΕΠ

235.017.000.000

175.658.000.000

 

 

ΧΩΡΙΣ ΘΡΗΣΚ./Γ.Γ. ΤΕΧΝ ΚΛΠ

7.239.544.946

4.675.174.826

-2.564.370.120

-35,4%

% ΣΥΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΥΠΑΙΘ/ΑΕΠ

3,2%

2,8%

 

-0,4%

% ΔΑΠ. ΧΩΡΙΣ ΘΡΗΣΚ/ΑΕΠ

3,1%

2,5%

 

-0,6%

 

 

 

 

ΕΚ Θαλάσ. Ερευνών, ΕΕ Ατομ. Ενέργειας

 

 

Τα ποσά είναι σε εκατομμύρια ευρώ

 

 

Στοιχεία από τον προϋπολογισμό του 2015

 

 

Την ίδια περίοδο μειώθηκαν επίσης, εκτός από τις δαπάνες για την παιδεία, οι δαπάνες για την υγεία και την κοινωνική πρόνοια, αλλά και αυτές των δημόσιων επενδύσεων. Το ήδη αναιμικό κοινωνικό κράτος στη χώρα μας υπέστη τραγική υποβάθμιση με βαριές επιπτώσεις στη ζωή των πολιτών και ιδίως των φτωχότερων.

Οι δαπάνες του Υπουργείου Υγείας μειώθηκαν κατά 37,6%  την περίοδο 2009-14 και του Υπουργείου Εσωτερικών κατά 38,4% (βλ. σχετικό άρθρο του Μ. Δρεττάκη στην Αυγή)

Την ίδια περίοδο το ΑΕΠ της χώρας, σύμφωνα με τα στοιχεία των κρατικών προϋπολογισμών, μειώθηκε κατά 25%.

ΠΙΝΑΚΑΣ 3: ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΕΠ 2009-2015

ΑΕΠ 2015

175.658.000.000

ΑΕΠ 2009

235.017.000.000

Διαφορά

-59.359.000.000

%

-25%

3. ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ

Μια διαφορετική προσέγγιση για τον υπολογισμό των δημόσιων δαπανών που κατευθύνονται στο εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι αυτή που τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται από τη EUROSTAST μέσω του εκπαιδευτικού δικτύου «Ευριδίκη».

Από τη μια μεριά, όλες οι δαπάνες του προϋπολογισμού του Υπουργείου Παιδείας δεν αφορούν τη δημόσια εκπαίδευση, αλλά άλλες υπηρεσίες και οργανισμούς, όπως τη Γ.Γ. Θρησκευμάτων, τη Γ.Γ. Έρευνας, το Αστεροσκοπείο, την Ακαδημία Αθηνών κ.λπ.

Από την άλλη, όμως, υπάρχουν δαπάνες σε άλλα υπουργεία που διατίθενται για το δημόσιο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων δαπανών είναι: η επιχορήγηση των σχολικών επιτροπών που αφορά τη συντήρηση και τις λειτουργικές δαπάνες των σχολείων και δίνεται μέσω των Δήμων από το Υπουργείο Εσωτερικών, η χρηματοδότηση των σχολών κατάρτισης διαφόρων Υπουργείων (ΟΑΕΔ, ΟΤΕΚ κ.λπ.), οι δαπάνες από τα ΠΕΠ που αφορούν εκπαιδευτικές υποδομές κ.ά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν από το δίκτυο «Ευρυδίκη», για τις δημόσιες δαπάνες των χωρών της Ευρώπης για την εκπαίδευση, οι δαπάνες για την Ελλάδα αναλύονται ως εξής:

ΠΙΝΑΚΑΣ 4: ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΒΑΘΜΙΔΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΟΛΑ ΤΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ, 2015

Α

Β

Γ

Δ

Ε

ΣΤ

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

ΔΙΑΦΟΡΑ

ΔΙΑΦΟΡΑ

ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ

ΣΥΝΟΛΟ

554.124.087

904.631.582

3.370.932.009

13.550.027

216.532.580

210.082.168

5.269.852.453

Στοιχεία από την έκθεση του Δικτύου «Ευρυδίκη» για το 2015.

  • Στη στήλη Α καταγράφονται δαπάνες των ΠΕΠ και δαπάνες για τη συντήρηση των σχολείων από Υπ. Εσωτερικών
  • Στη στήλη Β καταγράφονται λειτουργικές δαπάνες
  • Στη στήλη Γ καταγράφονται  δαπάνες προσωπικού
  • Στη στήλη Δ καταγράφονται  δαπάνες της 2ης και 3ης στήλης που δεν ξεχωρίζονται
  • Στη στήλη Ε καταγράφονται  δαπάνες και των 3 στηλών που δεν ξεχωρίζονται
  • Στη στήλη ΣΤ καταγράφονται  δαπάνες επιδοτήσεων σε γονείς για τα παιδιά τους που σπουδάζουν (εδώ βρίσκονται και 184 εκ. € για τους παιδικούς σταθμούς).

ΠΙΝΑΚΑΣ 5: ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΑ

ΕΤΟΣ

2014

2015

ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

5.710.025.285

5.269.852.453

ΑΕΠ

177.589.000.000

175.658.000.000

ΠΟΣΟΣΤΟ ΔΑΠΑΝΩΝ/ΑΕΠ

3,2%

3,0%

Στοιχεία από την έκθεση του Δικτύου «Ευρυδίκη» για το 2015.

Υπολογίζονται οι δαπάνες εκπαίδευσης όλων των Υπουργείων για την εκπαίδευση και τους Παιδικούς Σταθμούς. Έτσι, σύμφωνα με την ανάλυση αυτή, οι δημόσιες δαπάνες για το εκπαιδευτικό μας σύστημα ανέρχονται σε 3 % επί του ΑΕΠ για το 2015. Αν αφαιρεθεί το κόστος των παιδικών σταθμών, το ποσοστό δαπανών παιδείας στο ΑΕΠ για το 2015 είναι 2,9%. Με βάση αυτή την ανάλυση, οι δαπάνες για το προσωπικό που εργάζεται στην εκπαίδευση φτάνουν το 64 % του συνόλου των δαπανών.  

ΠΙΝΑΚΑΣ 6: % ΔΑΠΑΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ

ΕΙΔΟΣ

ΠΟΣΑ

%

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

3.370.932.009

64%

ΣΥΝΟΛΟ

5.269.852.453

 

Στοιχεία από την έκθεση του Δικτύου «Ευρυδίκη» για το 2015.

Τέλος, η κατανομή των δημόσιων δαπανών που διατίθενται για την εκπαίδευση από κεντρικό, περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο φαίνεται στον παρακάτω πίνακα. 

ΠΙΝΑΚΑΣ 7: ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝΑ ΕΠΙΠΕΔΟ, 2015

ΕΠΙΠΕΔΟ

ΠΟΣΟ

%

ΕΘΝΙΚΕΣ

4.622.740.657

87,72%

ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ

611.811.680

11,61%

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΈΣ

35.300.115

0,67%

ΣΥΝΟΛΟ

5.269.852.452

 

Στοιχεία από την έκθεση του Δικτύου «Ευρυδίκη» για το 2015.

ΣΤΑΜΑΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΟ 2015-6

Ένα μικρό αλλά αισιόδοξο μήνυμα μας έφερε ο προϋπολογισμός του 2016. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, τόσο από τις δαπάνες που διατέθηκαν τελικά το 2015 όσο και από αυτές που προϋπολογίστηκαν για το 2016, έχουμε μετά από πέντε χρόνια συνεχών μειώσεων, τη σταθεροποίηση των δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση στο 2,8 % επί του ΑΕΠ.

ΠΙΝΑΚΑΣ 8: ΔΑΠΑΝΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΕΙΑ - ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2016

 

2014

2015

2016

ΤΑΚΤ. ΠΡΟΥΠ. ΥΠΑΙΘ

4.512.000.000

4.381.000.000

4.286.000.000

Π.Δ.Ε.

502.000.000

550.000.000

590.000.000

ΣΥΝΟΛΟ ΔΑΠΑΝΩΝ ΥΠΠΕΘ

5.014.000.000

4.931.000.000

4.876.000.000

ΑΕΠ

177.589.000.000

175.658.000.000

174.438.000.000

% ΣΥΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΥΠΠΕΘ/ΑΕΠ

2,8%

2,8%

2,8%

ΔΑΠ. ΕΚΠ. ΧΩΡΙΣ ΓΓ ΘΡ-ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΛΠ

4.739.191.357

4.675.174.826

4.589.296.000

% ΔΑΠ ΕΚΠ/ΑΕΠ

2,67%

2,66%

2,63%

 

 

 

 

ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΚΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ στον προϋπολογισμό του ΥΠΠΕΘ

ΓΓ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

194.893.792

192.336.288

193.772.000

ΓΓ ΕΡΕΥΝΑΣ

66.430.198

52.524.171

82.731.000

ΕΕΑΕ

3.154.832

3.128.000

3.296.000

ΕΚΘΕ

1.250.606

1.583.000

1.439.000

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΑΘ.

527.940

578.000

544.000

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ

6.590.496

5.675.715

4.922.000

ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΕΕ

59.226

0

0

ΓΓ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

1.901.553

0

0

ΣΥΝΟΛΟ

274.808.643

255.825.174

286.704.000

 

 

 

 

Στοιχεία από τον προϋπολογισμό του 2016

 

 

Το αισιόδοξο μήνυμα είναι πως με τον προϋπολογισμό του 2016 ανατρέπεται η αρνητική πρόβλεψη του μεσοπρόθεσμου 2014-18 της προηγούμενης κυβέρνησης για συνεχή μείωση των δημόσιων δαπανών για την παιδεία, που θα έφτανε μόλις στο 1,9 % επί του ΑΕΠ.


ΠΙΝΑΚΑΣ 9: ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟ 2014-18 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Έτσι και ενώ στο μεσοπρόθεσμο της προηγούμενης κυβέρνησης προβλεπόταν ότι το σύνολο των δαπανών του υπουργείου Παιδείας θα ήταν για το 2016,  4.586 εκατ. ευρώ,  ή 2,3 % επί ου ΑΕΠ με τον προϋπολογισμό του 2016 δίνονται 4.876 εκατ. ευρώ (διαφορά 290 εκατ. ευρώ, δηλ. αύξηση 6,3%) ή 2,8 % επί του ΑΕΠ.

http://www.taxheaven.gr/pagesdata/AITIOLOGIKH%20EKTHESH_MPDS%202015-2018.pdf

ΠΙΝΑΚΑΣ 10: ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΔΑΠΑΝΩΝ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 16 ΚΑΙ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ 2015-18

 

2016

ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ

2016

ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΠΡΟΥΠ-ΜΕΣΟΠΡ

ΤΑΚΤ.ΠΡΟΫΠ

4.149.000.000

4.286.000.000

137.000.000

ΠΔΕ

437.000.000

590.000.000

153.000.000

ΣΥΝ. ΔΑΠΑΝΩΝ ΥΠΠΕΘ

4.586.000.000

4.876.000.000

290.000.000

ΑΕΠ

197.379.000.000

174.438.000.000

 

%  ΔΑΠΑΝΩΝ/ ΑΕΠ

2,3%

2,8%

 

Στοιχεία από τον προϋπολογισμό του 2016 και το μεσοπρόθεσμο 2014-18

Σημαντικό, επίσης, καλό νέο αποτελεί και η  δημοσίευση εγκυκλίου του υπουργείου οικονομικών για την κατάρτιση του νέου προϋπολογισμού για το 2017 κατά την οποία θα προβλέπεται αύξηση δαπανών κατά περίπου 100 εκατ. ευρώ.

Προφανώς, οι δαπάνες αυτές δεν είναι αρκετές για να αναζωογονήσουν το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα. Η σταδιακή αύξησή τους με στόχο να φτάσουν το 5 % επί του ΑΕΠ είναι μονόδρομος για τα επόμενα χρόνια.

ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΣΤΑΔΙΑΚΗ ΑΥΞΗΣΗ ΔΑΠΑΝΩΝ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΦΤΑΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΜΕΣΟ ΟΡΟ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟ Μ.Ο. ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΤΟΥ ΟΟΣΑ

Στην αναφορά του δικτύου Ευρυδίκη «Funding of Education in Europe», που εξετάζει την επίπτωση της οικονομικής κρίσης στις χώρες της Ευρώπης, διαπιστώνεται μείωση των  δημόσιων δαπανών εκπαίδευσης στους εθνικούς προϋπολογισμούς, παρά το γεγονός ότι τα στοιχεία αναφέρονται στα έτη 2007-10.

Έτσι, ενώ ως προς τον μέσο όρο στην Ευρώπη των 27 οι δαπάνες εκπαίδευσης από το 11,1 % του συνόλου των κρατικών δαπανών το 2007 μειώθηκαν στο 10,8 % το 2010, οι ίδιες δαπάνες στην Ελλάδα μειώθηκαν από το 8,1 % στο 7,5% τα ίδια έτη. Και με αυτή τη σύγκριση είμαστε η τελευταία χώρα στην Ευρώπη στις εκπαιδευτικές δαπάνες. Θλιβερή πρωτιά «από τα κάτω» για όλα τα χρόνια, αποτέλεσμα των πολιτικών που ακολουθήθηκαν αυτά τα χρόνια.

ΠΙΝΑΚΑΣ 11: ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΕ, 2007-10


Διαβάζοντας προσεκτικά και τον παρακάτω πίνακα, από την ετήσια έκθεση του ΟΟΣΑ,
«Η εκπαίδευση με μια ματιά, 2015», παρατηρούμε πώς η χώρα μας, με ποσοστό δαπανών για την εκπαίδευση κάτω από το 3 %, συνεχίζει να κρατά τη θλιβερή τελευταία θέση ανάμεσα και στις χώρες του ΟΟΣΑ. Η αναγκαιότητα αύξησης των δαπανών ως προϋπόθεση για την ουσιαστική βελτίωση της δημόσιας εκπαίδευσης είναι αναντίρρητη.

ΠΙΝΑΚΑΣ 12: ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΟΥ ΟΟΣΑ, στοιχεία 2012

ΧΩΡΑ

%  ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ

%  ΑΕΠ

ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

13,5

4,6

ΑΥΣΤΡΙΑ

9,6

5

ΒΕΛΓΙΟ

11

5,9

ΚΑΝΑΔΑΣ

12

5

ΧΙΛΗ

16,4

4

ΤΣΕΧΙΑ

8,9

3,7

ΕΣΘΟΝΙΑ

11,2

4,4

ΦΙΛΑΝΔΙΑ

11,2

6,1

ΓΑΛΛΙΑ

8,8

4,8

ΓΕΡΜΑΝΙΑ

9,8

4,3

ΟΥΓΓΑΡΙΑ

7,5

3,6

ΙΣΛΑΝΔΙΑ

14

6,4

ΙΡΛΑΝΔΙΑ

14,2

5,7

ΙΣΡΑΗΛ

12,8

5,2

ΙΤΑΛΙΑ

7,4

3,6

ΙΑΠΩΝΙΑ

8,8

3,7

ΚΟΡΕΑ

14,5

4,8

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

8,5

3,7

ΜΕΞΙΚΟ

18,4

4,7

ΟΛΛΑΝΔΙΑ

10,8

5,1

Ν.ΖΗΛΑΝΔΙΑ

18,4

6,1

ΝΟΡΒΗΓΙΑ

14,1

7,7

ΠΟΛΩΝΙΑ

10,3

4,3

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

9,8

4,5

ΣΛΟΒΑΚΙΑ

9

3,5

ΣΛΟΒΕΝΙΑ

9,9

4,7

ΙΣΠΑΝΙΑ

8

3,7

ΣΟΥΗΔΙΑ

11,7

5,9

ΕΛΒΕΤΙΑ

15,3

4,9

ΤΟΥΡΚΙΑ

 

3,9

Μ.ΒΡΕΤΤΑΝΙΑ

11,9

5,4

ΗΠΑ

11,6

4,8

ΟΟΣΑ (Μ.Ο.)

11,6

4,8

ΕΕ21 (Μ.Ο.)

10

4,6

Στοιχεία από το «education at a glance, 2015, OECD»

 

 

Στην ίδια έκθεση του ΟΟΣΑ αναφέρεται, επίσης, πως μεταξύ του 2008 και του 2012 δεν υπήρχε σαφής παγκόσμια τάση όσον αφορά την εξέλιξη των δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση ως ποσοστό του συνόλου των δημόσιων δαπανών.  Αλλού μειώθηκαν και αλλού αυξήθηκαν.

Συγκεκριμένα, στα δύο τρίτα των χωρών (σε 18 από τις 27 χώρες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία), οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση αλλά και  η συνολική δημόσια δαπάνη για το σύνολο των υπηρεσιών αυξήθηκαν μεταξύ του 2008 και του 2012.

Σε 10 από αυτές τις 18 χώρες οι δημόσιες δαπάνες για όλες τις υπηρεσίες αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό από ό, τι οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση, ενώ στις υπόλοιπες 8 οι εκπαιδευτικές δαπάνες αυξήθηκαν ταχύτερα των δημόσιων δαπανών για όλες τις υπηρεσίες.

Στο υπόλοιπο ένα τρίτο των χωρών (9 από 27 χώρες όπου υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία), η συνολική δημόσια δαπάνη για όλες τις υπηρεσίες αλλά και οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση μειώθηκαν (Εσθονία, Ουγγαρία, Ισλανδία, Ιταλία, Σλοβενία Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία και Ηνωμένες Πολιτείες).

ΓΙΑ ΤΑ ΚΟΝΔΥΛΙΑ ΤΟΥ ΕΣΠΑ

Είναι γεγονός ότι αρκετά κονδύλια έχουν διατεθεί στη χώρα μας μέσω των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης και των προγραμμάτων των ΕΣΠΑ. Δυστυχώς, χάθηκε μια σημαντική ευκαιρία για την ελληνική εκπαίδευση να αξιοποιηθούν αυτά τα σημαντικά κονδύλια, από το 1998 μέχρι σήμερα, κυρίως για τη βελτίωση των υποδομών της εκπαίδευσης, κονδύλια όμως που οι προηγούμενες κυβερνήσεις οδήγησαν σε επιμέρους αποσπασματικές δράσεις αλλά και δράσεις ουσιαστικά προπαγάνδας για την τρέχουσα εκπαιδευτική πολιτική και τη διαφήμιση των πολιτικών που ασκήθηκαν.

Οι προτεραιότητες των προγραμμάτων ΕΠΕΑΕΚ και ΕΣΠΑ και η αντίστοιχη κατανομή των κονδυλίων ποτέ δεν αποτέλεσαν προϊόν ουσιαστικού διαλόγου ανάμεσα στην Πολιτεία και τους φορείς της εκπαιδευτικής κοινότητας. Αντίθετα, κυριάρχησε η κατασπατάληση των πόρων μέσα από ένα ατέλειωτο «πάρτι»  μοιρασιάς  κονδυλίων που κράτησε 15 χρόνια.

Σήμερα απαιτείται, για την όσο το δυνατόν καλύτερη αξιοποίηση των κονδυλίων του τρέχοντος ΕΣΠΑ, να υπάρξει συντονισμός των έργων του με τις σημερινές ανάγκες της εκπαίδευσης και τη νέα στρατηγική της εκπαιδευτικής πολιτικής, που θα αποφασιστεί με την ολοκλήρωση του εθνικού και κοινωνικού διαλόγου για την παιδεία. Αυτό είναι απαραίτητο, γιατί ο υπάρχων σχεδιασμός του ΕΣΠΑ έγινε από την προηγούμενη πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΕΘ σύμφωνα με τις δικές της προτεραιότητες.

Τι προβλέπει το ΕΣΠΑ για την κατανομή των δαπανών στην εκπαίδευση και την κατάρτιση (αρχικός σχεδιασμός):

1. Επενδυτική προτεραιότητα 10.1. Μείωση και πρόληψη της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και προώθηση της ισότιμης πρόσβασης σε καλής ποιότητας προσχολική, πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένων δυνατοτήτων τυπικής, άτυπης, μη τυπικής μάθησης για την επανένταξη στην εκπαίδευση και κατάρτιση

1.1 Ειδικός στόχος i: Μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, ιδίως σε γεωγραφικές περιοχές με υψηλά ποσοστά ΠΕΣ (πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου).

Ενδεικτικές δράσεις - Ανάπτυξη και εφαρμογή δράσεων για την καταπολέμηση της σχολικής διαρροής και τη μείωση του ποσοστού πρόωρης εγκατάλειψης της σχολικής εκπαίδευσης - Διαπολιτισμική εκπαίδευση 23,7 εκ €

1.2 Ειδικός στόχος ii: Αύξηση των σχολικών μονάδων που λειτουργούν στο πλαίσιο του Νέου Σχολείου – Ενίσχυση των δομών και της ποιότητας της α΄βάθμιας και β΄βάθμιας εκπαίδευσης Ενδεικτικές δράσεις - Νέο Σχολείο - Σχολείο του 21ου αιώνα - Ψηφιακό Σχολείο - Δράσεις Ειδικής αγωγής – Παράλληλη Στήριξη ΑμεΑ -Ανάπτυξη ή/και αναβάθμιση προγραμμάτων σπουδών - Προμήθεια και παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού 373,4 εκ €

1.3 Ειδικός στόχος iii: Αναβάθμιση και εκσυγχρονισμός των γνώσεων και των δεξιοτήτων των εκπαιδευτικών

  • Ενδεικτικές δράσεις - Δράσεις επιμόρφωσης εκπαιδευτικών στην χρήση και την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην εκπαιδευτική διαδικασία - Δράσεις επιμόρφωσης ειδικού εκπαιδευτικού προσωπικού για ΑμεΑ. 48,4 εκ €

1.4 Ειδικός στόχος iv: Αύξηση της συμμετοχής στην προσχολική εκπαίδευση.

  • Ενδεικτικές δράσεις - Ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού - Προγράμματα εκπαίδευσης παιδιών προσχολικής ηλικίας - Ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού 43,7 εκ.€

2. Επενδυτική προτεραιότητα 10.2 Βελτίωση της ποιότητας, της αποτελεσματικότητας και της πρόσβασης στην τριτοβάθμια και ισοδύναμη με αυτήν εκπαίδευση, με σκοπό τη βελτίωση των επιπέδων φοίτησης και επιτυχίας, ειδικά για μειονεκτούντα άτομα.

2.1 Ειδικός στόχος i: Αύξηση του ποσοστού έγκαιρης ολοκλήρωσης των σπουδών και ενίσχυση της ισότιμης συμμετοχής των ΑΜΕΑ και ατόμων από ΕΚΟ και χαμηλές εισοδηματικές τάξεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

  • Ενδεικτικές δράσεις - Δράσεις υποστήριξης φοιτητών για την έγκαιρη ολοκλήρωση των σπουδών - Αξιολόγηση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (ΜΟΔΙΠ / ΑΔΙΠ) 75,5 εκ. €

2.2. Ειδικός στόχος ii: Ενίσχυση της ποιότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μέσω της ενδυνάμωσης του ανθρώπινου ερευνητικού δυναμικού

  • Ενδεικτικές δράσεις - Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας - Ενίσχυση προγραμμάτων μεταπτυχιακής και διδακτορικής έρευνας - Ενδυνάμωση του ανθρώπινου δυναμικού της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης 99,4 εκ. €

3. Επενδυτική Προτεραιότητα 10.3 Βελτίωση της ίσης πρόσβασης στη διά βίου μάθηση για όλες τις ηλικιακές ομάδες στο πλαίσιο τυπικών, άτυπων και μη τυπικών δομών, την αναβάθμιση των γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων του εργατικού δυναμικού και την προώθηση ευέλικτων δυνατοτήτων μάθησης, μεταξύ άλλων μέσω του επαγγελματικού προσανατολισμού και της αναγνώρισης των αποκτώμενων προσόντων

3.1 Ειδικός στόχος i: Αύξηση της ποιότητας και της ελκυστικότητας της διά βίου μάθησης και της συμμετοχής σε αυτήν του πληθυσμού (16-66+ ετών), με πιστοποίηση προσόντων και διασύνδεση τυπικής, μη τυπικής και άτυπης μάθησης.

  • Ενδεικτικές δράσεις - Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας - Δράσεις Διά Βίου Μάθησης (Κέντρα Διά Βίου Μάθησης – Δήμοι) - Περαιτέρω ανάπτυξη του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων - Περαιτέρω ανάπτυξη και εφαρμογή του Εθνικού Συστήματος Πιστοποίησης Εκροών - Επέκταση συστήματος συμβουλευτικής & επαγγελματικού προσανατολισμού - Εφαρμογή εθνικού συστήματος διασφάλισης ποιότητας και διαδικασιών αξιολόγησης στη δια βίου μάθηση και στη δια βίου ΣΥΕΠ 71,1 εκ. €

4. Επενδυτική Προτεραιότητα 10.4. Βελτίωση της συνάφειας των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας, τη διευκόλυνση της μετάβασης από την εκπαίδευση στη εργασία και ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και συστημάτων κατάρτισης και της ποιότητάς τους, μεταξύ άλλων μέσω μηχανισμών πρόβλεψης των αναγκών σε δεξιότητες, της προσαρμογής των προγραμμάτων σπουδών και της καθιέρωσης και ανάπτυξης συστημάτων μάθησης με βάση την εργασία, συμπεριλαμβανομένων των διττών συστημάτων μάθησης και μαθητείας.

4.1 Ειδικός στόχος i: Αύξηση των μαθητών / σπουδαστών / αποφοίτων που συμμετέχουν σε προγράμματα μαθητείας

  • Ενδεικτικές δράσεις - Ανασχεδιασμός των Προγραμμάτων Μαθητείας - Εκπόνηση / Αναβάθμιση Προγραμμάτων σε όλες τις ειδικότητες των ΣΕΚ και των ΙΕΚ - Αναβάθμιση της διδακτέας ύλης και των εγχειριδίων των ειδικοτήτων του ΕΠΑΛ - Πρακτική άσκηση Ναυτικών Ακαδημιών - Ανάπτυξη & εφαρμογή προγραμμάτων Μαθητείας στους αποφοίτους ΕΠΑΛ - Ανάπτυξη & εφαρμογή προγραμμάτων Μαθητείας στους αποφοίτους ΙΕΚ - Λειτουργία των ΣΕΚ – Ανάπτυξη & εφαρμογή Προγραμμάτων Μαθητείας σε όλους τους φοιτώντες σε ΣΕΚ 353,6 εκ €
  • Ειδικός στόχος ii: Αύξηση των συνεργασιών των Ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με τον επιχειρηματικό κόσμο
  • Ενδεικτικές δράσεις - Προγράμματα Πρακτικής άσκησης Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης - Δράσεις επιχειρηματικότητας και καινοτομίας  71 εκ. €

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η συζήτηση για τις εκπαιδευτικές δαπάνες, τις προτεραιότητες και την κατανομή τους δυστυχώς ήταν πολύ υποτονική σε αυτή τη φάση του διαλόγου για την παιδεία σε όλες τις επιτροπές και τις υποεπιτροπές του.

Πρέπει να γίνει συνείδηση σε όλους όσους ασχολούνται με την εκπαιδευτική πολιτική, από οποιαδήποτε θέση, πως η αύξηση των δημόσιων εκπαιδευτικών δαπανών πρέπει να είναι μια διαχρονική σταθερά και ανάγκη που δεν πρέπει να εγκαταλείπεται σε καμία φάση.

Οι νεοφιλελεύθερες ιδέες για λιγότερο κράτος πρακτικά σημαίνουν λιγότερο κοινωνικό κράτος, δηλ. λιγότερα κονδύλια και για τη δημόσια παιδεία. Η τυχόν επικράτησή τους θα οδηγήσει αντικειμενικά  στην επιπλέον οικονομική συμβολή των οικογενειών αλλά και την «ευγενή χορηγία» επιχειρήσεων.

Οι νεοφιλελεύθερες ιδέες της «οικονομικής αυτονομίας» των σχολείων στο βάθος τους κρύβουν το νεοφιλελεύθερο δόγμα για την περιορισμένη κρατική οικονομική στήριξή τους και την «ελευθερία» τους, από εκεί και πέρα, να βρουν μόνα τους πώς θα επιβιώσουν μέσα στη ζούγκλα της «εκπαιδευτικής αγοράς των πελατών».

Από την άλλη μεριά, βέβαια, υπάρχει η αναγκαιότητα δημιουργίας αντικειμενικών όρων και προϋποθέσεων για την ορθολογικότερη κατανομή των υπαρχόντων κονδυλίων, αφού ληφθούν υπόψη ο εκπαιδευτικός προγραμματισμός και οι προτεραιότητες της εκπαιδευτικής πολιτικής, που πρέπει να χαράσσεται μακροπρόθεσμα και με σαφείς ενδιάμεσους στόχους.

Η κατανομή των κονδυλίων που διατίθενται στα σχολεία για τις λειτουργικές τους δαπάνες να μοιράζεται σε αυτά με βάση τις δικές τους ανάγκες. Είναι ανάγκη να καθιερωθούν αντικειμενικοί δείκτες, που θα λαμβάνουν υπόψη τους τα σχολικά κτίρια και τις υποδομές τους, τον αριθμό του μαθητικού δυναμικού, τα εργαστήρια, το είδος του σχολείου κ.λπ.

Τέλος, ο αναγκαίος εξορθολογισμός των δαπανών θα πρέπει λαμβάνει υπόψη τα παιδαγωγικά δεδομένα και τις εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών/-τριών και όχι μια στενή «οικονομίστικη» αντίληψη, που στην ουσία καταστρατηγεί τον παιδαγωγικό ρόλο του σχολείου. (Δημοσιεύτηκε στο ένθετο «ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ» της Κυριακάτικης ΑΥΓΗΣ 31-7-16).

-----------------------------

Το τρίτο μεταναστευτικό κύμα των Ελλήνων

Ενα εκατομμύριο επτακόσιες εξήντα τέσσερις χιλιάδες άτομα είναι ο απολογισμός της μετανάστευσης των Ελλήνων στον 20ό και 21ο αιώνα. Ιστορικά και παραδοσιακά, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με πλούσια εμπειρία αποδημίας. Η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος με θέμα «Φυγή ανθρωπίνου κεφαλαίου: σύγχρονη τάση μετανάστευσης των Ελλήνων στα χρόνια της κρίσης», που δημοσιεύει σήμερα η «Κ», αποκαλύπτει για πρώτη φορά τον αριθμό των Ελλήνων που εγκατέλειψαν τη χώρα εξαιτίας της κρίσης. Παράλληλα, γίνεται σύγκριση με τις προηγούμενες φάσεις μετανάστευσης, αναλύονται οι μακροοικονομικές συνέπειες και προτείνονται λύσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου.


«Η μετανάστευση και η φτώχεια είναι αδιαμφισβήτητα οι δύο πιο επώδυνες συνέπειες που βιώνει μια κοινωνία σε συνθήκες παρατεταμένης κρίσης», σχολιάζει στην «Κ» η κ. Σοφία Λαζαρέτου, οικονομολόγος της ΤτΕ και συγγραφέας της σχετικής έρευνας. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η ΤτΕ, ο αριθμός των μονίμως εξερχόμενων Ελλήνων ηλικίας 15-64 ετών, από το 2008 μέχρι σήμερα, ξεπερνά τις 427.000. «Το 2013, παρατηρούμε τριπλασιασμό του μέσου όρου από το 2008 και οι μετανάστες ξεπερνούν τις 100.000 άτομα, ενώ σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις το φαινόμενο συνεχίζεται με αδιάπτωτη ένταση το 2014 και οξύνεται περαιτέρω το πρώτο εξάμηνο του 2015». Οπως επισημαίνει, η διαδικασία εξόδου Ελλήνων για αναζήτηση εργασίας στο εξωτερικό είναι ακόμη σε εξέλιξη και δεν φαίνεται το πότε θα τερματιστεί. Το βέβαιο είναι ότι πρόκειται για την τρίτη μαζική μετανάστευση που γνωρίζει η χώρα.

Στο διάστημα των τελευταίων 100 ετών, η χώρα έχει γνωρίσει άλλες δύο ίδιες φάσεις και από τη συγκριτική μελέτη τους προκύπτουν τρία βασικά χαρακτηριστικά. Και οι τρεις α) έχουν μεγάλη χρονική διάρκεια, περίπου δέκα χρόνια, β) αυξημένη ένταση ως προς την ένταση της ροής και γ) καθυστέρηση έναρξης του φαινομένου σε σχέση με τον χρόνο καταγραφής του υψηλού ποσοστού ανεργίας.

Οι περίοδοι μαζικής μετανάστευσης Ελλήνων είναι από το 1903 έως το 1917, 1960-1972 και 2010-σήμερα και σχετίζονται και στις τρεις φάσεις με οικονομικά κίνητρα με εξαίρεση μέρος του δεύτερου κύματος, τα έτη 1969-1971, που οφείλεται σε πολιτικούς λόγους (δικτατορία). «Δεν είναι τυχαίο ότι και οι τρεις φάσεις έλαβαν χώρα μετά μια έντονη υφεσιακή διαταραχή που διεύρυνε το χάσμα μεταξύ της χώρας μας και των ανεπτυγμένων κρατών και τροφοδότησε τη μαζική φυγή ανθρώπων, νέων στην πλειονότητά τους, που αναζητούσαν νέες ευκαιρίες και δυνατότητες προόδου», σχολιάζει η κ. Λαζαρέτου.

Ενδιαφέρουσα, σύμφωνα με την έκθεση, είναι η σύγκριση των δύο προγενέστερων επεισοδίων με το σημερινό επεισόδιο φυγής, όσον αφορά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους. Κατά το πρώτο επεισόδιο φυγής, κύριος προορισμός ήταν οι «υπερωκεάνιες χώρες» (ΗΠΑ, Αυστραλία, Καναδάς, Βραζιλία και ΝΑ Αφρική). Επτά στους δέκα ήταν ηλικίας 15-44 χρόνων, λιγότεροι από 2 στους 10 ήταν γυναίκες και στη συντριπτική τους πλειονότητα ήταν ανειδίκευτοι εργάτες και αγρότες, χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, που απασχολήθηκαν στις χώρες υποδοχής συνήθως ως υπηρέτες και εργάτες. Το δεύτερο επεισόδιο μετανάστευσης αφορούσε κυρίως νέους ηλικίας 20-34 χρόνων (7 στους 10), 5 στους 10 δήλωναν χειρώνακτες, ενώ 4 στους 10 ήταν ανεπάγγελτοι. Εξι στους 10 κατευθύνθηκαν στη Γερμανία και στο Βέλγιο και απασχολήθηκαν ως βιομηχανικοί εργάτες. Αντίθετα, η τωρινή φυγή αφορά νέους μορφωμένους με επαγγελματική εμπειρία, που κατευθύνονται κυρίως στη Γερμανία, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η Ελλάδα κατέχει την τέταρτη θέση στην Ε.Ε. στη μαζικότητα της μεταναστευτικής εκροής και στην αναλογία της στο εργατικό δυναμικό της χώρας, μετά την Κύπρο, την Ιρλανδία και τη Λιθουανία, και την τρίτη θέση μετά την Κύπρο και την Ισπανία όσον αφορά το ποσοστό των νέων σε ηλικία εξερχόμενων μεταναστών. Συγκεκριμένα, οι εξερχόμενοι Ελληνες, μόνο κατά το 2013, αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 2% του συνολικού εργατικού δυναμικού της χώρας, ενώ η αναλογία των νέων τής πλέον παραγωγικής ηλικίας 25-39 ετών ξεπερνά το 50% στο σύνολο των εξερχομένων.

Προτάσεις ανάσχεσης του φαινομένου

Η έκθεση της ΤτΕ καταλήγει σε έξι προτάσεις με στόχο την ανάσχεση του φαινομένου. Κατά πρώτον, εισηγείται τη στροφή σε παραγωγικότερους τομείς και τη διασύνδεση της εκπαίδευσης με την παραγωγή. Εργαλείο επανακαθορισμού των επαγγελμάτων είναι η σύνδεση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με την παραγωγική εξειδίκευση.

Δεύτερον, καλεί σε δράσεις στήριξης της νεοφυούς επιχειρηματικότητας, όπως η δημιουργία χώρων συνάντησης των νέων. Το 61% των μορφωμένων νέων που συμμετείχε στην έρευνα της Endeavour Greece 2014 επιθυμεί να εργαστεί στον ιδιωτικό τομέα, έστω και με τον ίδιο μισθό με το Δημόσιο και το 52% να δραστηριοποιηθεί το ίδιο επιχειρηματικά.

Τρίτον, τονίζει την αξία της αριστείας, της διαφάνειας και της αξιοκρατίας. Η διενέργεια, με τη στήριξη επαγγελματικών φορέων και του κράτους, περιοδικών διαγωνισμών με γενναία πριμοδότηση, όπως βραβεία ή/και επιδότηση των εργοδοτών που θα προσλάβουν νέους Ελληνες επιστήμονες, μπορεί να αποτελέσει την έμπρακτη απόδειξη για τη διασφάλιση της αξιοκρατίας.
Τέταρτον, επισημαίνει την ανάγκη για γενικευμένη υιοθέτηση του θεσμού της μαθητείας και της πρακτικής άσκησης.

Πέμπτον, προτρέπει στη δημιουργία περιβάλλοντος φιλικού προς την επιχειρηματικότητα. Με βάση τις εκτιμήσεις των δεικτών ανταγωνιστικότητας του World Economic Forum για το 2015 και 2016, η Ελλάδα είναι ένας από τους μεγαλύτερους τροφοδότες επιστημόνων και μηχανικών στην ψηφιακή τεχνολογία. Η μείωση της γραφειοκρατίας, η φιλική στάση του κράτους προς το επιχειρείν, η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και η μείωση της φορολογίας μέχρις ότου η νεοφυής επιχείρηση καταστεί κερδοφόρος συνιστούν τα κρίσιμα στοιχεία που συνθέτουν ένα φιλικό προς την επιχειρηματικότητα θεσμικό πλαίσιο.

Εκτον, θεωρεί απαραίτητη την επανένταξη των νέων εκτός εκπαίδευσης, κατάρτισης, εργασίας (NEET). Στην Ελλάδα, το ποσοστό των ΝΕΕΤ ηλικίας 15-24 ετών ξεπερνά το 19% της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας και είναι το τρίτο υψηλότερο στην Ε.Ε. Οι νέοι αυτής της κατηγορίας συχνά θεωρούν τον εαυτό τους εγκαταλελειμμένο από την πολιτεία και τοποθετούνται στο περιθώριο της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. (πηγή: kathimerini.gr)

Vukentra.gr

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση



«ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΕΡΓΙΑΝΙ» - 22 ρεμπέτικα πορτρέτα –του Ηλία Βολιότη Καπετανάκη

Στέγαστρο ΣΜΑ Περιστερίου: Το νέο μεγάλο Περιβαλλοντικό, Πολεοδομικό και Διαχειριστικό «ΣΚΑΝΔΑΛΟ» της Διοίκησης Παχατουρίδη (Βίντεο-Φωτό)

" Η Διοίκηση Ανδρέα Παχατουρίδη «Καταπατά νόμους, μολύνει & αδιαφορεί για υγεία των κατοίκων, μόνο για λίγες χιλιάδες ευρώ». Κατασκευάζει «παράνομο» μεταλλικό Στέγαστρο για να καλύψει τις παράνομες εγκαταστάσεις επεξεργασίας και μεταφόρτωσης σκουπιδιών στο Αμαξοστάσιο, αυθαίρετα και χωρίς άδεια, ώστε να «καλύψει» το τι δηλητήρια «ταΐζει» κατοίκους και εργαζόμενους … "

Περιστέρι: Μεγάλο Σκάνδαλο αιρετών, με απαλλοτριωμένα οικόπεδα - “Πληρώθηκαν” αλλά συνεχίζουν να τα “έχουν” - Το εμπορικό κέντρο ΜΕΡΑ ΝΥΧΤΑ, το “Πάρκινγκ” του και ο κ. Παχατουρίδης

" Ο Δήμος Περιστερίου, πλήρωσε πολύ ακριβά οικόπεδο διαχρονικού αιρετού της Πόλης, για να κάνει διάνοιξη δρόμου σε κεντρικό σημείο, σύμφωνα με το ισχύον πολεοδομικό σχέδιο. Παρόλα αυτά, όμως 15 χρόνια μετά αυτό παραμένει στους αρχικούς ιδιοκτήτες του, αυξάνοντας την εμπορική αξία της ακίνητης περιουσίας τους. Δείτε ποιόν αφορά και πως έχει μεθοδευτεί η όλη κατάσταση… "

Εθνικός Διάλογος για την Παιδεία: Η ριξηκέλευθη πρόταση του Vukentra.gr για όλα τα θέματα που απασχολούν αλλά και συνθέτουν την Β/θμια Εκπαίδευση

" Για την πραγματική εκπαίδευση, ακόμη δεν έχει διατυπωθεί τίποτα, στον εθνικό διάλογο που κατά πολλούς θεωρείται προσχηματικός, προκειμένου η Κυβέρνηση να περάσει αυτά που θέλει. Το Vukentra.gr, καταθέτει τη δική του, αιρετική κατά μία άποψη αλλά και ιδιαίτερα «επαναστατική» για τα σημερινά δεδομένα. Διαβάστε την και διατυπώστε τις δικές σας προτάσεις…. "

Περιστέρι Αττικής: Διαπλοκή, διαφθορά ή ανικανότητα των υπηρεσιών του ή κάποιος τα «παίρνει»; Ο Δήμαρχος κ. Παχατουρίδης οφείλει να απαντήσει άμεσα…

" «Άγνωστοι» εκμεταλλεύονται τα διαφημιστικά ταμπλό των στάσεων χωρίς να πληρώνουν τίποτα στο Δήμο. Ο Δήμαρχος της Πόλης κ. Ανδρέας Παχατουρίδης, οφείλει να ερευνήσει άμεσα το θέμα και να δώσει απαντήσεις … Άλλως θα μείνει η εντύπωση ότι η Διοίκησή του «γνωρίζει» και σιωπά, με ότι κι αν αυτό σημαίνει… είτε ότι κάποιος τα «παίρνει», είτε ότι… "